Okuma ve anlama birbirini tamamlayan bir bütündür. Okuma sırasında beynimizin hem sağ hem sol bölümünü aktif olarak çalıştırmaktayız. Buna bağlı olarak okuma stratejileri uygulanıp geliştirilebilir, okuma yöntemi belirlenerek şekillendirilebilir ve kullandığımız yöntemler, stratejiler sayesinde okuduğumuzu anlamamız daha kolay hale gelebilir.
Okuduğumuzu anlamamızda etkili olan bir diğer faktörde kullandığımız kelime dağarcığımız ve kullandığımız kelime dağarcığını anlama kabiliyetidir. Kullandığımız kelime bilgimiz okuduğumuz metni anlamada, yorumlamada bizim için çok önemli bir faktördür.
Okuduğumuzu Anlamak Neden Bu Kadar Önemlidir?
Öncelikle okuduğumuzu anlamak çevremizle olan iletişimimiz de daha sağlıklı bir ortam sağlayacaktır. Bir diğer önemli olan nokta ise; okuduğumuzu anlamak bize yazma yeteneğimizi de geliştirmemizde katkı sağlayacaktır. Dikkat eksiliği olan bireylerimizde odaklanmayı kolaylaştırıp zaman içerisinde dikkat eksikliğinin giderilmesinde yardımcı olacaktır.
Okuduğumuzu anlamamızda kullanabileceğimiz bazı yöntemler;
- Kelime haznemizi geliştirmek
- Ana düşünceye odaklanıp, onu bulmaya çalışmak
- Okuduğumuz metni bitirdikten sonra özetini çıkarmak
- Önce yavaş, daha sonra hızlı okumaya çalışmak
- Okuduğunuzu anlamak için gerekirse aynı metni birden fazla okumak
- Okuduğumuz metni bölümler şeklinde ayırıp okumak
- Okuduğumuz metnin yazarı hakkında bilgi sahibi olmak
- Anlamını bilmediğimiz kelimelerin anlamlarını bulup okumak
- Kendi seviyenizdeki kitapları makaleleri, yazıları bulup seviyenizin altında olan kitapları okumaya başlamalısınız.
Okuduğumuzu anlamamızı kolaylaştıracak bu yöntemleri tek tek ele alalım;
-
KELİME HAZNEMİZİ NASIL GELİŞTİRİRİZ?
Kelime haznemizi geliştirmemizdeki önemli noktalardan biri anlamını bilmediğimiz, ilk kez duyduğumuz kelimeleri not edip daha sonra bu kelimelerin anlamını sözlükten bulup okumaktır İnsanlarla olan iletişimimizde kelime haznemizi geliştirmemizde katkı sağlayan bir diğer faktördür. Elimizden geldiğince çok okumaya çalışmak.
-
ANA DÜŞÜNCEYİ BULMAYA ÇALIŞMAK
Yazar hakkında bilgi sahibi olmak bize yazarın yazdığı kitap hakkında bilgi sahibi olup onu anlamamız ve ana fikri bulmaya çalıştığımızda bize yardımcı olacaktır. Bu nedenle bir yazıyı, kitabı, makaleyi okumaya başlamadan önce yazarı hakkında bilgi sahibi olmamız bize yardımcı olur. Okuduğumuz kitabı bölümlere ayırarak okumak yavaş ve sesli okumak ana fikri bulmamızı kolaylaştırır.
-
OKUDUMUZ METNİ BİTİRDİKTEN SONRA ÖZETİNİ ÇIKARMAK
Özetlemenin en güzel yanı okuduğumuz metni kendi kelime dağarcığımızla ifade edip onu yazıya dökmemizdir. Böylece metinde kendimizce önemli gördüğümüz anladığımız noktaları yazıya dökeriz. Bu yöntem aynı zamanda bize okuduğumuzu hatırlamada da yardımcı olur.
-
ÖNCE YAVAŞ DAHA SONRA HIZLI OKUMAYA ÇALIŞMAK
Okuduğumuzu anlayabilme yolunu teker teker çıktığımız basamaklar olarak görebiliriz. Bu basamaklardan bir diğeri de okumadaki hızımızdır. Aynı metni en az üç kez okuyun. Bunu bellli aralıklarda yaptığınızda daha hızlı okuyacak ve metinleri daha iyi anlayacaksınız. İlk okumada anladığınız yerleri ikinci okuma da daha hızlı geçmeyi unutmayın. Üçüncü okumanızda da ilk iki okumanızda anladığımız yerleri daha hızlı geçiyoruz.
-
OKUDUĞUMUZU ANLAMAK İÇİN GEREKİRSE AYNI METNİ BİRDEN FAZLA OKUMAK
Okuduğumuz metinde anlamadığımız paragraflar ve bölümlerin altını çizip onları birden çok kez okumak ve bunu da yüksek sesle yapmak anlamamıza yardımcı olacak bir diğer noktadır.
-
OKUDUĞUMUZ METNİ BÖLÜMLER ŞEKLİNDE AYIRIP OKUMAK
Okuduğumuz metni anlamakta zorlanıyor iseniz ya da okuduğunuz metin zorlayıcı bir metin ise onu parçalara, bölümlere, paragraflara ayırmak size metni anlamada kolaylık sağlayacaktır. Parçalara ayırıp okuduğunuz metinlere tekrar tekrar okuyup duraksayıp zihninizde kısa bir özet çıkarabilirsiniz. Bu yöntem sizin kelime dağarcığınızı da geliştirmenize olanak sağlar.
-
OKUDUĞUNUZ METNİN YAZARI HAKKINDA BİLGİ SAHİBİ OMAK
Yazar hakkında yaptığımız araştırma edindiğimiz bilgiler onun satırlara döktüğü yazılarını anlamamızda yardımcı olur. Yazar kendi kişiliğini, düşüncelerini bize yazdığı yazılarında yansıtmış olabilir bu nedenle yazar hakkında bilgi sahibi olmak metni bize daha anlaşılır kılabilir.
-
ANLAMINI BİLMEDİĞİMZ KELİMELERİN ANLAMINI BULUP OKUMAK
Okuduğumuz her metinde anlamını kavramakta zorlandığımız kelimeler elbette ki olacaktır. Bunları tek tek not edip sözlükten bulmak kelime haznemize bir diğerini ekleyecektir. Böylece okuduğumuz her metinde bu alışkanlığı kazandığımızda kelime dağarcığımız her geçen gün zenginleşecektir.
-
KENDİ SEVİYENİZDEKİ KİTAPLARI MAKALELERİ, YAZILARI BULUP SEVİYENİZİN ALTINDA OLAN KİTAPLARI OKUMAYA BAŞLAMALISINIZ.
Öncelikle kendi seviyemizi belirlememiz daha sonra da seviyemizin altında olan kendimizin belirlediği metinleri okumaya başlamalıyız. Bunun bize sadece okuduğumuzu anlamada sağladığı katkıyı değil ayrıca okumadaki hızımıza olan katkısını da zaman içerisinde gösterecektir. Bu bize kendi seviyemizin üstünde olan kitapları okuyup anlamamızda yardımcı olacak bazı basamaklardandır.