IELTS Listening Harita Soruları: Adım Adım Çözümlü Ders Anlatısı
Part 2 başladı. Ekranda bir park haritası var, üzerinde A’dan H’ye harfler. Konuşmacı neşeli bir sesle “Let’s start at the main gate…” diyor ve yürümeye başlıyor. Sen daha kapının nerede olduğunu bulamadan ilk cevap geçip gitmiş. İkinci soruyu ararken üçüncüyü kaçırıyorsun. Bölüm bittiğinde altı sorudan ikisine emin, dördüne tahmin yazmışsın.
Bu sahne IELTS’e hazırlanan öğrencilerin en sık anlattığı hikâyelerden biri. İyi haber şu: Harita soruları aslında dinleme becerisinden çok yön takip etme becerisini ölçer ve bu beceri birkaç haftada öğrenilir. Bu yazıda bir ders gibi ilerleyeceğiz: Önce haritaya nasıl bakacağını, sonra haritanın dilini öğreneceğiz. Ardından kendi çizdiğimiz bir harita üzerinde, konuşma metnini cümle cümle çözerek altı soruyu birlikte cevaplayacağız. Sonunda kendi kendine çözebileceğin bir mini test var.
IELTS Listening Harita Soruları Nedir, Nerede Çıkar?
IELTS Listening dört bölümden ve toplam 40 sorudan oluşur. Harita soruları en çok Part 2’de, yani tek bir konuşmacının bir yeri tanıttığı bölümde çıkar: bir park, müze, kampüs, festival alanı ya da bir binanın kat planı. Ama haritanın başka bölümlerde de karşına çıkabileceğini unutma.
Bu soruların iki türü var:
- Seçenekli tür: Haritada harflerle işaretlenmiş yerler (A–H gibi) ve bir yer listesi verilir. Her yerin hangi harfte olduğunu bulursun. En yaygın tür budur.
- Kelime yazmalı tür: Haritada boş kutular vardır ve yerin adını sen yazarsın. Burada kelime sınırı ve yazım da puanı etkiler.
Kâğıt sınavda cevapları önce soru kitapçığına yazarsın; dinleme bitince cevap kâğıdına aktarmak için 10 dakikan olur. Bilgisayarlı sınavda ise cevabı doğrudan ekranda seçersin ya da yazarsın; sonunda yalnızca 2 dakikalık bir kontrol süresi vardır. Bu yüzden bilgisayarda cevabı o anda, ilk seferde doğru işaretlemek daha önemlidir.
Ses Başlamadan Önceki 30 Saniye: 4 Adımlı Tarama
Her bölümün başında soruları okumak için kısa bir süre verilir. Harita sorularında bu süre altın değerindedir. Haritaya rastgele bakmak yerine şu dört adımı sırayla uygula:
Kuzey işareti nerede? Her zaman yukarısı kuzey değildir.
“You are here”, giriş ya da kapı: konuşmacı oradan başlar.
Haritada adı yazan yerler (göl, oyun alanı) senin pusulandır.
Sorular sesle aynı sırada ilerler. İlk iki sorunun yerini tahmin et.
Görsel 1: Ses başlamadan önce haritada bulman gereken dört şey
Dördüncü adım çoğu öğrencinin atladığı adımdır. Sorular haritanın düzenine göre değil, konuşmacının yürüyüşüne göre sıralanır. Konuşmacı kapıdan başlıyorsa ilk soru büyük ihtimalle kapıya yakın bir yerdedir. Bunu bilmek, ilk cevabı kaçırma riskini çok azaltır.
Haritanın Dili: Yön ve Konum Kalıpları
Harita sorularında duyacağın İngilizce sınırlıdır. Konuşmacı neredeyse her zaman aynı kalıpları kullanır. Bu kalıpları tanıdığında, cümlenin geri kalanını tam anlamasan bile yeri bulabilirsin.
Görsel 2: Harita sorularında en sık duyulan kalıplar
Karıştırılan üç ifade
opposite yolun karşı tarafı demektir, next to ise aynı taraf. beyond “bir şeyin biraz ilerisinde” demektir, “arkasında” anlamına gelen behind ile karışır. just before ise kavşağa varmadan hemen önceki yeri gösterir; çoğu öğrenci kavşağı geçtikten sonra arar.
En Büyük Tuzak: Sağ ile Sol Neden Karışır?
Konuşmacı “on your left” dediğinde, bu senin solun değil, haritada yürüyen kişinin soludur. Konuşmacı haritada yukarı doğru yürüyorsa sorun yok: Onun solu kâğıdın soluyla aynı. Ama aşağı doğru yürüyorsa sağ ve sol yer değiştirir.
Yukarı yürüyorsan
Kolay durum: harita ile senin yönün aynı.
Aşağı yürüyorsan
Tuzak: sağ ve sol yer değiştirir. Kâğıdı çevir ya da kalemi yön oku gibi tut.
Görsel 3: Yürüme yönü değişince sağ ve sol da değişir
Bu işin en kolay çözümü kalemini bir yön oku gibi kullanmak. Konuşmacı yürüdükçe kalemin ucunu onun gittiği yöne çevir. “Turn left” dediğinde kalemi sola çevir ve kâğıda değil kaleme bak. Doğuya ya da batıya yürüyorken de aynı kural geçerli: Doğuya yürüyen birinin solu haritanın yukarısı, yani kuzeydir. Birazdan çözeceğimiz örnekte tam bu durum var.
Çözümlü Örnek: Riverside Park Haritası
Şimdi asıl işe geçelim. Aşağıdaki harita ve konuşma metni bu yazı için hazırlandı; gerçek sınav formatına uygun ama tamamen özgün. Önce haritaya 30 saniye bak ve dört adımlı taramayı yap. Sonra konuşma metnine geçmeden soruların cevabını tahmin etmeye çalış.
Questions 11–16 · Label the map. Choose the correct letter, A–H.
Görsel 4: Örnek harita. Kuzey yukarıda, başlangıç noktası alttaki ana kapı.
Taramanı yaptın mı? Kuzey sağ üstte ve yukarıyı gösteriyor. Başlangıç noktası alttaki ana kapı. Sabit yer işaretleri göl (sol üst) ve oyun alanı (sağ alt). Ana yol aşağıdan yukarıya, ikinci yol soldan sağa uzanıyor ve ortada bir kavşak oluşturuyor. Sekiz harf var ama yalnızca altı soru: demek ki iki harf boşta kalacak. Bu, tuzak olacağının işaretidir.
Konuşma Metnini Cümle Cümle Çözelim
Aşağıda yeşil satırlar cevabı veren cümleleri, kırmızı satırlar ise tuzakları gösteriyor. Kalın yazılan kelimeler senin kulağının yakalaması gereken kelimeler.
Konuşma metni (Part 2, park rehberi)
If you’d like to cycle, turn left as soon as you come through the gate, and you’ll find the bike hire in the corner, behind the hedge.
Now walk straight up the main path. Just before you reach the crossroads, on your left, there’s the information centre, the building with the glass roof.
Some of you may have an old leaflet showing the information centre on the right-hand side, opposite. It moved last spring, and that building is now the toilets.
When you reach the crossroads, turn right and follow the path all the way to the end. The café is right at the end, on the left-hand side.
Go back to the crossroads and carry on north. Immediately on your right you’ll see the rose garden. Actually, no, sorry, that’s the old greenhouse. The rose garden is on the other side of the path, beside the lake.
There are plans to build a sports area in the north-east corner next year, so that area is closed at the moment.
And finally, at the very top of the main path, where it ends, there’s a picnic area with tables overlooking the water.
Görsel 5: Yeşil cevap, kırmızı tuzak
Şimdi zor anlara tek tek bakalım.
Soru 13 (Toilets): Konuşmacı önce eski bir broşürden bahsediyor: Bilgi merkezi eskiden sağdaydı. Bu bilgi seni C’ye yönlendiriyor ama soru bilgi merkezini değil tuvaleti soruyor. Cümlenin sonunu bekleyen öğrenci, C’nin artık tuvalet olduğunu duyar. Kural: used to, old, moved gibi kelimeler duyduğunda kalemini kaldırma, cümlenin sonunu bekle.
Soru 14 (Café): Bu sorunun cevabı yön bilgisinde saklı. Konuşmacı kavşakta sağa, yani doğuya dönüyor ve yolun sonuna kadar yürüyor. Kafe “on the left-hand side”. Doğuya yürüyen birinin solu kuzeydir, yani haritada yolun yukarısı. Cevap E. Kâğıda bakıp “sol” diye haritanın soluna bakan öğrenci F ya da B’yi işaretler.
Soru 15 (Rose garden): Klasik bir düzeltme tuzağı. Konuşmacı önce sağdaki binayı (G) gül bahçesi diye tanıtıyor, sonra Actually, no, sorry diyerek düzeltiyor: Gül bahçesi yolun öbür tarafında, gölün yanında. Cevap F. G ise eski sera; hiçbir sorunun cevabı değil.
D harfi: Kuzeydoğu köşesindeki alan “plans to build”, yani henüz yapılmamış bir spor alanı. Hiçbir sorunun cevabı değil. İki boş harf (D ve G) böylece açıklanmış oldu.
Görsel 6: Cevap anahtarı ve her cevabı veren ipucu
Bu tür soruları bir eğitmenle, gerçek sınav sesleriyle çalışmak istersen IELTS Hazırlık Kursu Ankara programımızda Listening’in her soru tipine ayrı bir ders ayırıyoruz.
Harita Sorularındaki 5 Tuzak Kalıbı
Örnekte gördüğün tuzaklar tesadüf değil. Harita sorularında çeldiriciler hemen hemen hep aynı beş kalıptan gelir. Bunları tanımak, ilk duyduğun yeri hemen işaretleme alışkanlığını kırar.
Düzeltme
“Actually, no, sorry…”, “I tell a lie…”, “I mean…”
İlk söylenen yer yanlış. Kalemini kaldırma, cümlenin sonunu bekle.
Eskiden / şimdi
“used to be”, “it moved”, “the old…”
Geçmişteki yer değil, bugünkü yer sorulur.
Planlanan
“there are plans to…”, “will be built”, “next year”
Henüz olmayan yer genellikle cevap değildir.
İki yakın seçenek
“opposite”, “on the same side as”
Yolun hangi tarafında? Karşı mı, aynı taraf mı?
Yön değişimi
“turn right”, “heading back”
Konuşmacının yürüdüğü yön değişti mi? Sağ ve sol buna göre değişir.
Görsel 7: Bu kelimeleri duyduğunda kalemini durdur
Kelime Yazmalı Harita Soruları: Kelime Sınırı ve Yazım
Seçenek verilmeyen türde yeri sen yazarsın. Burada doğru yeri bulmak yetmez, cevabı kurallara uygun yazman da gerekir. Talimatta NO MORE THAN TWO WORDS yazıyorsa iki kelimeden fazlası yanlıştır, doğru yer olsa bile. Yazım hatası da cevabı yanlış yapar.
✔ rose garden
İki kelime, sınır içinde, yazım doğru.
✘ the rose garden
Üç kelime: “NO MORE THAN TWO WORDS” kuralını aşar.
✘ roze garden
Yazım hatası: cevap yanlış sayılır.
Görsel 8: Aynı cevap, üç farklı sonuç
Bu türde dikkat edilecek iki şey daha var. Birincisi, cevap genellikle konuşmacının kullandığı kelimenin aynısıdır; eş anlamlısını yazma. İkincisi, tekil ve çoğul farkına dikkat et: “toilet” ile “toilets” farklı cevaplardır. Konuşmacının söylediğini yaz.
Evde Uygulayabileceğin 4 Alıştırma
1. İngilizce yol tarifi. Telefonundaki harita uygulamasının dilini İngilizceye çevir ve kısa bir yürüyüşte sesli yol tarifini dinle. “In 200 metres, turn left” gibi cümleler beynini harita dinlemeye alıştırır.
2. Tarif et, çiz. Bir arkadaşın evinin ya da okulunun planını İngilizce tarif etsin, sen çiz. Sonra rolleri değiştirin. Tarif ederken yukarıdaki kalıpları kullanmaya çalışın.
3. Okulunu anlat. Okulunun ya da kursunun krokisini çiz ve girişten başlayarak her odayı İngilizce anlatan kısa bir kayıt yap. Kendi sesini dinlerken haritayı takip et.
4. Kalemle takip. Çözdüğün her harita sorusunda ses boyunca kalemin ucunu konuşmacının konumunda tut. İlk denemelerde yavaş gelir, ama birkaç haftada otomatikleşir.
Evden çalışmayı tercih ediyorsan Online IELTS Hazırlık Kursu programımızda aynı alıştırmaları canlı derste, eğitmenle birlikte yapıyoruz.
Mini Test: Kütüphane Kat Planı
Şimdi sıra sende. Bu sefer harita bir bina planı ve giriş yukarıda. Yani konuşmacı içeri girdiğinde aşağı doğru yürüyecek. Sağ ve solun yer değiştirdiği durumu hatırla. Konuşma metnini bir arkadaşına sesli okut ya da kendin okuyup kaydet, sonra haritaya bakarak dinle.
Questions 21–24 · City Library, ground floor. Choose the correct letter, P–T.
Görsel 9: Mini test haritası. Giriş üstte.
Konuşma metni (sesli okuyun ya da bir arkadaşınıza okutun)
“When you come in through the main entrance, the reception desk is straight in front of you. The children’s section is on your left as you come in, the large room next to the entrance. Opposite the children’s section, on the other side, is the computer room. At the far end of the building, right in the middle, is the café. And the study room is in the corner on your right at the back. Wait, I tell a lie: the study room is on the left at the back. The one on the right is a storeroom.”
Cevapları yazdıktan sonra yazının sonundaki cevap anahtarına bak. Yanlış yaptığın her soru için kendine şunu sor: Yön mü karıştı, yoksa bir tuzak kalıbına mı takıldım?
Sık Sorulan Sorular
IELTS Listening harita soruları hangi bölümde çıkar?
En çok Part 2’de, bir konuşmacının bir yeri tanıttığı bölümde çıkar. Ancak başka bölümlerde de harita ya da plan sorusu gelebilir.
Haritada kuzey her zaman yukarıda mı?
Hayır. Çoğu haritada yukarısı kuzeydir ama her zaman değil. Ses başlamadan önce pusula işaretini mutlaka kontrol et.
Bir cevabı kaçırırsam ne yapmalıyım?
Takılıp kalma, hemen bir sonraki sorunun yerine geç. Sorular sırayla ilerlediği için bir sonraki ipucunu yakalarsan konuşmacıyı yeniden bulursun. Kaçırdığın soruya sonunda mantıklı bir tahmin yaz; boş bırakma.
Bilgisayarlı sınavda harita soruları farklı mı?
Soru aynıdır, yalnızca cevabı ekranda seçersin ya da yazarsın. Kâğıt sınavdaki 10 dakikalık aktarım süresi yoktur, bu yüzden cevabı o anda doğru işaretlemek daha önemlidir.
Harita sorularında yanlış cevap puan götürür mü?
Hayır, IELTS’te yanlış cevap puan düşürmez. Bu yüzden hiçbir soruyu boş bırakma.
Bu soru tipine ne kadar sürede hazırlanılır?
Yön ve konum kalıplarını bilen biri için düzenli alıştırmayla iki üç hafta genellikle yeterlidir. Hedefin 7 ve üzeriyse Listening’in diğer soru tiplerini de aynı titizlikle çalışmak gerekir.
Hedefin 7 ve üzeriyse
IELTS Academic 7 Hazırlık Programı programımızda Listening ve Reading’de her soru tipini ayrı ayrı çalışıyor, haftalık denemelerle ilerlemeni ölçüyoruz. Henüz hangi sınava gireceğine karar vermediysen IELTS mi TOEFL mı? rehberimize göz at. Dersler Kızılay, Çayyolu ve Keçiören şubelerimizde ya da online.
Mini Test Cevap Anahtarı
- Q: Giriş yukarıda, konuşmacı aşağı yürüyor. Onun solu kâğıdın sağı.
- P: “Opposite the children’s section, on the other side.”
- T: “At the far end, right in the middle.”
- S: Düzeltme tuzağı. Önce “right at the back” (R) dedi, sonra “I tell a lie… on the left at the back” diye düzeltti. Aşağı yürüyen birinin solu kâğıdın sağı: S. R ise depo.
Kaynakça
- IELTS. Listening test format ve IELTS Listening question types. ielts.org
- IDP IELTS. Master IELTS Listening map labelling. ielts.idp.com
- British Council. IELTS Listening: Plan, map, diagram labelling. takeielts.britishcouncil.org
- Cambridge University Press & Assessment. Cambridge IELTS resmî deneme kitapları serisi.
