LGS Fen’de Tam Net İçin Strateji: 20 Soruyu 20 Nete Çeviren Yol Haritası
Deniz’in fen netleri aylardır aynı yerde: 16, 17, bazen 15. Konuları biliyor, soru bankalarını bitirmiş, öğretmenine sorduğu her soruyu cevaplayabiliyor. Ama denemede kaçan üç dört soru hep bir şekilde kaçıyor. Bir keresinde doğru bildiği bir bilgiyi işaretliyor, bir keresinde “hangisi değildir” kelimesini görmüyor, bir keresinde de son on dakikada aceleyle grafiği yanlış okuyor.
Deniz’in sorunu çalışmamak değil; neyi çalışacağını bilmemek. Bu yazıda LGS Fen’de tam net için bir yol haritası çiziyoruz. Önce son beş yılın fen sınavlarının verilerine bakıyoruz: Türkiye ortalaması ne, hangi üniteler ağır basıyor, sorular nasıl değişiyor? Sonra tam neti dört katmana ayırıp her katman için somut bir yöntem veriyoruz. Yazının ortasında kendi hazırladığımız bir deney sorusunu da adım adım çözüyoruz.
KISA CEVAP: TAM NET DÖRT KATMANDAN OLUŞUR
4. Sınav anı
Süre, sıra, işaretleme ve boş bırakma kararı
3. Hata analizi
Her yanlışın türünü bulmak, aynı hatayı ikinci kez yapmamak
2. Soru tipi okuryazarlığı
Deney, grafik, tablo ve öncüllü soruların dilini çözmek
1. Kavram sağlamlığı
7 ünitede karıştırılan kavram çiftlerini netleştirmek
Alttaki katman sağlam değilse üstteki işe yaramaz: Kavramı bilmeyen öğrenciye sınav taktiği net kazandırmaz. Ama 16–17 netten sonra kaçan netlerin çoğu üst iki katmandadır.
Görsel 1: Tam netin dört katmanı
2027 LGS’de Fen Testi: Değişmeyen Kurallar
Önce oyunun kurallarını netleştirelim. MEB’in yayımladığı takvime göre 2027 LGS, 13 Haziran 2027 Pazar günü basılı sınav olarak yapılacak. (MEB, 2027 Sınav Uygulama Takvimi) 2027 kılavuzu henüz yayımlanmadı; son resmî modelde ikinci oturumda matematik ve fen bilimlerinden toplam 40 soru soruluyor ve bu bölüm için 80 dakika veriliyor. (MEB, 2026 LGS kılavuzu)
Fen testinin puandaki ağırlığı da büyük: Türkçe, matematik ve fen bilimleri testleri diğer derslere göre dört kat ağırlığa sahip. (MEB, 2026 LGS Merkezî Sınav Raporu) Yani fendeki bir net, inkılap tarihindeki bir netin dört katı puan getiriyor. Bir de net kuralı var: Her testte yanlış cevap sayısının üçte biri doğru sayısından çıkarılıyor.
20
soru
Fen Bilimleri alt testi
×4
katsayı
Türkçe ve matematikle aynı ağırlık
80 dk
40 soru
Matematikle ortak süre
3Y = 1D
net kuralı
Üç yanlış bir doğruyu götürür
0,45
güçlük (2026)
Matematikte 0,28; fen daha ulaşılabilir
Görsel 2: LGS fen testi tek bakışta
Bir not daha: 2026-2027 öğretim yılında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 8. sınıflarda uygulanmıyor; bu yıl LGS’ye girecek öğrenciler mevcut öğretim programıyla, yani bildiğimiz yedi üniteyle sınava giriyor. (MEB, 2026-2027 çerçeve planları)
Son 5 Yılın LGS Fen Soruları Ne Söylüyor?
Strateji kurmadan önce geçmişe bakmak gerekiyor. Son beş yılın fen sınavlarından üç ders çıkıyor: Türkiye ortalaması ne kadar, ağırlık hangi ünitelerde ve sorular hangi yönde değişiyor.
1. Ortalama yarının altında, tam net nadir
MEB raporlarına göre fen testinde Türkiye ortalaması son beş yılda 20 sorudan yaklaşık 8,5–9,5 doğru arasında kaldı. 2022’de fen testinde ortalama doğru sayısı 9,50 iken, öğrencilerin yalnızca %1,67’si fen testinin tamamını doğru yaptı. (MEB, 2022 Merkezî Sınav Raporu) 2026’da fen testinin ortalama madde güçlüğü 0,45 oldu; bu da ortalama öğrencinin 20 sorunun yaklaşık 9’unu doğru yaptığı anlamına geliyor. Aynı yıl matematik testinin güçlüğü 0,28’di. (MEB, 2026 LGS Merkezî Sınav Raporu)
Fen testinde Türkiye ortalaması: 20 sorudan kaç doğru?
2022–2025 MEB raporlarındaki ortalama doğru sayısı; 2026 için rapordaki ortalama güçlük değerinden hesaplanan yaklaşık değer.
Görsel 3: Fen testinde yıllara göre Türkiye ortalaması
Bu tablo iki şey söylüyor. Birincisi, tam net gerçekten zor: Her yüz öğrenciden ancak bir ikisi fende 20’yi buluyor. İkincisi, fen matematiğe göre daha “ulaşılabilir” bir test. Yani fende iyi bir strateji, matematikteki aynı çabaya göre daha hızlı net getiriyor. Fen liseleri hedefleyen bir öğrenci için 18–20 net arası bir fen sonucu, rekabette ciddi bir avantaj demek.
2. Ağırlık iki ünitede, ama hiçbir ünite boş geçmiyor
MEB hangi üniteden kaç soru soracağını önceden açıklamıyor ve sitelerde dolaşan dağılım tabloları da birbirini her zaman tutmuyor. Ama kaynakların neredeyse hepsinin birleştiği bir tablo var: Madde ve Endüstri ile DNA ve Genetik Kod testin en ağır iki ünitesi. Basınç, Basit Makineler ve Enerji Dönüşümleri ikişer üçer soruyla onları takip ediyor. Mevsimler ve İklim ile Elektrik az soru getiriyor; ama bilgi yükleri de düşük, yani ihmal edilirlerse en ucuz netler kaçıyor.
Görsel 4: Ünitelere göre son yıllardaki tipik soru sayısı
Bir istisnayı da bilmek gerekiyor: 2023’te sınav kapsamı ağırlıklı olarak birinci dönem kazanımlarından oluşturulmuştu. O yılın dağılımı bu yüzden Mevsimler, DNA, Basınç ve Madde ve Endüstri’ye yığılmış görünür; o yılı temel alıp “ikinci dönem konuları az çıkıyor” sonucuna varmak yanıltıcı olur.
3. Sorular kısalıyor, akıl yürütme artıyor
Son yılların en belirgin değişimi soru tipinde. Eğitimcilerin 2026 değerlendirmesine göre fen soruları bir önceki yıla kıyasla kelime yoğunluğundan arındırılmış, ama akıl yürütme düzeyi artırılmıştı. (Cumhuriyet, 2026 LGS uzman analizi) Pratikte bu şu demek: “Bu bilgiyi biliyor musun?” sorusunun yerini giderek “Bu deneyden hangi sonuca ulaşılabilir?” sorusu alıyor. Deney düzeneği, grafik ve tablo yorumlama artık fen testinin omurgası.
Son 5 yıldan çıkan özet
Ortalama 9 civarında, tam net nadir. Madde ve Endüstri ile DNA ağır basıyor ama her ünite soru getiriyor. Sorular bilgi yerine akıl yürütmeyi ölçüyor. Bu üç tespit, aşağıdaki dört katmanın sırasını belirliyor.
1. Katman: Kavram Sağlamlığı
Fen sorularındaki yanlışların büyük kısmı “bilmemekten” değil, iki yakın kavramı karıştırmaktan geliyor. Isıyla sıcaklığı, genle aleli, kütleyle ağırlığı birbirine karıştıran öğrenci soruyu çoğu zaman yanlış bir öncülde kaybediyor. Aşağıdaki kartlar her ünitede en sık karıştırılan kavram çiftlerini gösteriyor. Her çift için kendine şu soruyu sor: “Bu ikisinin farkını bir arkadaşıma tek cümleyle anlatabilir miyim?”
1. Mevsimler ve İklim
✎ Hava olayları ↔ iklim
✎ Eksen eğikliği ↔ Güneş’e uzaklık (mevsimin nedeni eksen eğikliğidir)
✎ 21 Haziran ↔ 21 Aralık (gölge boyu, gün süresi)
2. DNA ve Genetik Kod
✎ Gen ↔ alel ↔ kromozom
✎ Genotip ↔ fenotip
✎ Mutasyon ↔ modifikasyon (kalıtsal olan hangisi?)
3. Basınç
✎ Katı basıncı (kuvvet, yüzey alanı) ↔ sıvı basıncı (derinlik, yoğunluk)
✎ Kütle (kg) ↔ ağırlık (N)
✎ Kap şekli sıvı basıncını değiştirmez
4. Madde ve Endüstri
✎ Fiziksel ↔ kimyasal değişim
✎ Isı ↔ sıcaklık
✎ Asit ↔ baz (pH, turnusol, nötrleşme)
✎ Periyot ↔ grup
5. Basit Makineler
✎ Kuvvetten kazanç ↔ yoldan kayıp
✎ Sabit makara ↔ hareketli makara
✎ Basit makine işten kazanç sağlamaz
6. Enerji Dönüşümleri ve Çevre
✎ Fotosentez ↔ solunum
✎ Enerji akışı (yukarı çıktıkça azalır) ↔ zararlı madde birikimi (artar)
✎ Üretici ↔ tüketici ↔ ayrıştırıcı
7. Elektrik
✎ Sürtünme ↔ dokunma ↔ etki ile elektriklenme
✎ İletken ↔ yalıtkan
✎ Topraklama: yük nereye gider?
Görsel 5: Ünitelere göre sık karıştırılan kavram çiftleri
Bu kartları defterinin son sayfasına kopyala ve her hafta bir ünitenin kartını tekrar et. Kavramları ezberlemek yerine anlamaya dayalı bir çalışma yöntemi istiyorsan, bilişsel öğrenme teknikleri yazımızdaki yöntemler fen için de birebir işe yarıyor.
2. Katman: LGS Fen Deney Soruları ve Soru Tipi Okuryazarlığı
Kavramı bilmek yetmiyor; sorunun dilini de çözmek gerekiyor. LGS fen sorularının büyük bölümü beş kalıptan birine oturuyor. Her kalıbın kendi okuma sırası var:
🧪 Deney düzeneği
Önce değişkenleri yaz: Ne değiştirildi (bağımsız), ne ölçüldü (bağımlı), ne sabit tutuldu (kontrol)? Yargıyı ancak tek değişkenin farklı olduğu iki düzenekle sınayabilirsin.
📈 Grafik
Önce eksenlere ve birimlere bak, sonra çizginin şekline. Artış mı, azalış mı, sabit mi? Grafikte olmayan bir aralık hakkında yorum yapma.
📋 Tablo
Satır ve sütun başlıklarını oku, sonra soru kökünün hangi sütunu istediğini işaretle. Tablolardaki “boş” ya da “–” hücreleri bilgi taşır.
Ⅰ Ⅱ Ⅲ Öncüllü soru
Her öncülü ayrı bir doğru/yanlış sorusu gibi çöz ve yanına işaret koy. Sonra şıklara bak; çoğu zaman bir öncülün kesin yanlışlığı iki şıkkı birden eler.
🧩 Model ve görsel
Görseldeki her simgenin neyi temsil ettiğini önce kendin söyle (atom, alel, yük). Modeldeki ölçek ve renk farkları genellikle sorunun anahtarıdır.
Görsel 6: Beş soru tipi ve okuma sırası
Bir deney sorusunu adım adım çözelim
Aşağıdaki soru, son yılların en sık görülen kalıbını taşıyor: bir deney düzeneği, öncüllü yargılar ve “Bu deneyle hangisine ulaşılabilir?” sorusu. Önce kendin çöz, sonra çözüme bak.
ÖRNEK SORU (BİLİŞSEL AKADEMİ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR)
Elif, özdeş üç kabın tabanına yakın, aynı yüksekliğe özdeş birer delik açıyor. Kapları aşağıdaki gibi doldurup deliklerden fışkıran sıvının ulaştığı yatay uzaklığı ölçüyor. Daha uzağa fışkıran sıvının, delik hizasında daha büyük basınç uyguladığını kabul ediyor.
K
Saf su, 30 cm
L
Saf su, 20 cm
M
Tuzlu su, 20 cm
Sonuç: Fışkırma uzaklıkları K > M > L oluyor.
Elif bu deneyle aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşabilir?
I. Sıvı derinliği arttıkça sıvı basıncı artar.
II. Sıvının yoğunluğu arttıkça sıvı basıncı artar.
III. Kabın şekli sıvı basıncını etkilemez.
A) Yalnız I B) I ve II C) II ve III D) I, II ve III
Görsel 7: Örnek deney sorusu
Değişkenleri listele
Kaplar arasında değişen iki şey var: sıvının yüksekliği (30 / 20 cm) ve sıvının cinsi (saf / tuzlu).
Karşılaştırma çiftlerini kur
Bir yargıyı test etmek için yalnızca o değişkenin farklı olduğu iki kabı seç. K–L: sadece derinlik farklı. L–M: sadece yoğunluk farklı.
Her öncülü kendi çiftiyle sına
I: K > L, derinlik artınca basınç artmış ✓. II: M > L, yoğunluk artınca basınç artmış ✓.
Test edilmeyeni ayıkla
III doğru bir fen bilgisi; ama kapların hepsi özdeş, şekil hiç değiştirilmemiş. “Bu deneyle ulaşılabilir mi?” sorusunda doğru bilgi tuzaktır ✗.
Cevap
B) I ve II. D’yi işaretleyen öğrenci fen bilgisini biliyor ama soruyu okumamış demektir.
Görsel 8: Değişken kontrolüyle çözüm
Bu sorudaki tuzak, fen sorularında tam neti en çok engelleyen tuzaktır: doğru bilgiyi, deneyin sonucu sanmak. III. öncül fen bilgisi olarak doğru; ama deney onu test etmiyor. “Bu deneyle”, “yalnızca bu verilere göre” gibi ifadeler gördüğünde, kendi bilgini bir kenara koy ve sadece düzeneğin söylediğine bak.
3. Katman: LGS Fen Hata Analizi
16 netten 18’e çıkmanın en hızlı yolu daha çok soru çözmek değil, yanlışlarını doğru sınıflandırmak. Her yanlış dört türden birine giriyor ve her türün çaresi farklı:
Bilgi hatası
Kavramı bilmiyorsun ya da karıştırıyorsun.
Çare: Konuya dön, kavram çiftini kartla çalış, 10 soru çöz.
Okuma hatası
“Hangisi değildir”, “yalnızca”, “kesinlikle” gibi kelimeleri kaçırdın.
Çare: Soru kökündeki olumsuz ve sınırlayıcı kelimelerin altını çiz.
Yorum hatası
Bilgi doğru, ama deneyden ya da grafikten yanlış sonuç çıkardın.
Çare: Değişken listesi ve karşılaştırma çiftiyle çöz; adımları yaz.
Zaman hatası
Sona kalan soruyu aceleyle yaptın ya da hiç okuyamadın.
Çare: Süre tutarak branş denemesi; takıldığın soruyu işaretleyip geç.
Görsel 9: Dört hata türü ve çareleri
Hata defteri: her yanlış için bir satır
Kural: Bir soruyu deftere yazdıktan 3 gün ve 10 gün sonra tekrar çöz. İkisinde de doğruysa satırın üstünü çiz.
Görsel 10: Hata defteri şablonu
Hata defterini bir ay tuttuğunda bir desen göreceksin. Çoğu öğrencide yanlışların yarıdan fazlası bilgi değil, okuma ve yorum hatası çıkıyor. Bu iyi bir haber: Okuma hatası, konu tekrarından çok daha kısa sürede düzelir. Dikkat kaynaklı hataları azaltmak için LGS’de dikkat hataları yazımıza da göz atabilirsin.
4. Katman: Sınav Anı Stratejisi
Son katman, bildiğini sınav salonunda nete çevirmek. Bunun üç parçası var: süreyi bölmek, iki şık arasında kalınca karar vermek ve boş bırakma kararını matematikle vermek.
Süreyi bölmek
Bir örnek: 80 dakikalık sayısal oturumu bölmek
Sıra kişiye göre değişir: Matematikte daha güçlüysen ve fende acele edip hata yapıyorsan matematikle başlamak da doğru olabilir. Kararı sınav gününden önce denemelerde ver, sınavda değiştirme.
Görsel 11: Sayısal oturum için örnek zaman planı
Hangi sırayı seçersen seç, en önemli kural şu: Bir soruda iki dakikayı geçtiysen işaretle ve geç. Takıldığın soruya ikinci turda taze bir gözle dönmek, çoğu zaman cevabı hemen gösterir. Daha ayrıntılı bir plan için LGS zaman yönetimi yazımızı okuyabilirsin.
Boş bırakma kararı
“Emin değilsem boş bırakayım” yaygın bir kural, ama her zaman doğru değil. Net kuralı, şık eleyebildiğin her durumda işaretlemeyi avantajlı hale getiriyor:
İşaretlemeli miyim? Net hesabıyla karar
Dört şık da açık
≈ 0 net
Rastgele işaretlemenin ortalama getirisi sıfıra yakın. Fikrin yoksa boş bırakmak daha sakin bir tercih.
Bir şıkkı eledin
+0,11 net
Kalan üç şıktan birini seçmenin ortalama getirisi artıya geçer.
İki şıkka indirdin
+0,33 net
İşaretle. Bu noktada boş bırakmak ortalamada net kaybettirir.
Hesap: Net = doğru − yanlış ÷ 3. Örneğin iki şık kaldığında: ½ × 1 − ½ × ⅓ = ⅓. Bu ortalamadır; tek bir soruda sonuç ya +1 ya −⅓ olur.
Görsel 12: Şık elemeye göre ortalama net getirisi
LGS Fen Tam Net İçin Son Adım: 18 Netten 20’ye
17–18 nete gelmiş bir öğrencinin konu eksiği genellikle yok. Kaçan son netler neredeyse her zaman aynı altı yerden kaçıyor:
Görsel 13: Son iki netin kaçtığı altı yer
Bu tabloyu hata defterinin ilk sayfasına yapıştır. Her denemeden sonra yanlışlarının hangisine girdiğini işaretle. Uzun soru metinlerinde dikkatin dağılıyorsa uzun paragraf sorularında dikkat dağınıklığı yazımızdaki teknikler fen metinleri için de geçerli.
LGS Fen Çalışma Programı: Kasım’dan Haziran’a Yol Haritası
Sınava yaklaşık yedi ay var. Bu süreyi aşağıdaki gibi bölmek, hem okul programıyla uyumlu hem de son ayları denemeye ayırmana izin veren bir düzen sağlar:
KASIM–ARALIK
1. dönem ünitelerini sağlamlaştır
Mevsimler, DNA, Basınç, Madde ve Endüstri. Haftada 1 fen branş denemesi; hata defterini başlat.
OCAK (YARIYIL)
Eksik kapatma
Hata defterinden en çok yanlış veren 2 üniteye yoğunlaş; 1. dönem karma testler.
ŞUBAT–MART
2. dönem üniteleri
Basit Makineler, Enerji ve Çevre, Elektrik okulla paralel. Haftada 2 branş denemesi.
NISAN
Karma ve çıkmış sorular
Son 5 yılın fen sorularını süre tutarak çöz; her yanlışı türüne göre sınıflandır.
MAYIS
Tam denemeler
Haftada 2 tam sayısal deneme, ertesi gün analiz. Oturum sırasını sabitle.
HAZIRAN (ILK 10 GÜN)
Hafif tekrar
Kavram kartları ve hata defteri; yeni konu yok, uyku düzeni sabit.
Görsel 14: 2027 LGS’ye kadar fen yol haritası
Haftalık düzen için basit bir kural yeterli: Her gün bir ünitenin kavram kartı ve 15–20 soru, haftada bir ya da iki fen branş denemesi, her denemeden sonra hata defteri. Bu düzeni haftalık bir planla ve düzenli takiple yürütmek istersen LGS Koçluğu programımızda deneme analizleri ve hata defteri birlikte takip ediliyor.
Velilere Not
Deneme netleri dalgalıdır. Bir hafta 18, ertesi hafta 15 gelebilir; bu çoğu zaman denemenin zorluğundan kaynaklanır, çocuğunuzun geriye gittiğini göstermez. Tek bir deneme sonucuna değil, dört beş denemenin ortalamasına ve hata defterindeki hata türlerinin değişimine bakın. Sınav yılında uyku ve ekran düzeni de en az ders kadar önemli; bu konuda ortaokulda ödev ve telefon dengesi yazımızdaki akşam rutini 8. sınıf için de uygun.
Sık Sorulan Sorular
LGS fen tam net yapmak mümkün mü?
Mümkün ama nadir: 2022’de öğrencilerin yalnızca %1,67’si fen testinin tamamını doğru yaptı. Tam net, konu bilgisinin yanında soru tipi okuryazarlığı, hata analizi ve sınav anı disiplini gerektirir. 17–18 netten sonra kaçan netlerin çoğu konu eksiğinden değil, okuma ve yorum hatalarından gelir.
LGS fen netimi nasıl artırırım?
Önce yanlışlarını türüne göre ayır: bilgi, okuma, yorum, zaman. Bilgi hatasında konuya dön; okuma ve yorum hatasında soru kökünü işaretleme ve değişken listesi yöntemini kullan; zaman hatasında süre tutarak branş denemesi çöz.
LGS fende en çok soru hangi üniteden çıkıyor?
Kaynakların çoğuna göre Madde ve Endüstri ile DNA ve Genetik Kod en ağır iki ünite. Ancak MEB konu bazında soru sayısı açıklamıyor ve her ünite her yıl soru getirebiliyor; hiçbir üniteyi atlamamak gerekiyor.
2027 LGS fen konuları değişti mi?
2026-2027 öğretim yılında Maarif Modeli 8. sınıflarda uygulanmıyor; 8. sınıf öğrencileri mevcut programın yedi ünitesinden sorumlu. Kesin kapsam ve kurallar 2027 başvuru kılavuzuyla açıklanacak.
Fen mi önce çözülmeli, matematik mi?
Tek bir doğru yok. Fende hızlı ve emin olan öğrenci fenle başlayıp moral ve zaman kazanabilir; fende acele edip hata yapan öğrenci için matematikle başlamak daha iyi olabilir. Önemli olan sırayı denemelerde belirleyip sınavda değiştirmemek.
Günde kaç fen sorusu çözmeliyim?
Sayıdan çok kalite önemli. Günde 15–20 soru ve her yanlışın hata defterine yazılması, analiz edilmeden çözülen 60 sorudan daha çok net getirir.
Fen’de birebir destek
LGS Fen Bilimleri Özel Ders programımızda öğrencinin hata defterinden yola çıkıyor, eksik üniteleri ve soru tiplerini birlikte çalışıyoruz. Küçük gruplarla hazırlanmak isteyenler için butik LGS kursu da var. Dersler Kızılay, Çayyolu ve Keçiören şubelerimizde ya da online.
Kaynaklar
- Millî Eğitim Bakanlığı, Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü. 2027 Yılı Sınav Uygulama Takvimi.
- Millî Eğitim Bakanlığı. 2022–2026 LGS Kapsamında Merkezî Sınav Raporları (ortalama doğru sayıları, madde güçlüğü, ağırlık katsayıları).
- Millî Eğitim Bakanlığı. Sınavla Öğrenci Alacak Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu (2026).
- Millî Eğitim Bakanlığı. 2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı Taslak Çerçeve Planları, Temel Eğitim.
- Cumhuriyet (2026). Eğitim uzmanlarından 2026 LGS analizi.
