Almanya'daki ilk hastalık günü çoğu kişiye aynı şeyi öğretir: Ateşiniz 38,5'u gösterirken Almanca dilbilgisi kurallarını hatırlamak neredeyse imkânsızdır. O sabah işinize yarayacak olan, önceden çalışıp hazırladığınız birkaç kalıptır.
Bu yazı, hastalandığınız andan ilacı elinize aldığınız ana kadar olan yolu adım adım izliyor. Her adımda iki tür kalıp var: söyleyecekleriniz ve duyacaklarınız. Çoğu liste yalnızca ilkini verir. Oysa muayenehanede asıl zorlanılan an, sekreterin hızlı bir soru sorduğu ya da doktorun “Machen Sie bitte den Oberkörper frei” dediği andır. Bütün kalıpların altında Türkçe harflerle okunuşu bulunuyor.
1Randevu2Kayıt3Şikâyet4Muayene5Reçete6Eczane!Acil durum
Kalıplar A1–A2 seviyesine göre seçildi. Almanca selamlaşma ve kısa diyaloglarda kendinizi henüz rahat hissetmiyorsanız önce kısa Almanca diyalog örnekleri yazımıza göz atabilirsiniz.
ADIM 1 · TELEFON
Almanca Doktor Randevusu Alma: Telefonda Kullanılan Cümleler
Almanya'da muayenehanelerin (die Praxis) çoğu randevuyla çalışır. Telefonu açan kişi genellikle doktor değil, muayenehane çalışanıdır ve birkaç kısa soru sorar. Konuşmaya adınızla başlayın, ne istediğinizi tek cümleyle söyleyin.
SÖYLEYECEKLERİNİZGuten Tag, mein Name ist Murat Demir.guu-tın taak, mayn naa-mı ist …İyi günler, adım Murat Demir.Ich möchte einen Termin vereinbaren.ih möh-tı ay-nın ter-miin fer-ayn-baa-rınRandevu almak istiyorum.Ich bin neu hier. Nehmen Sie neue Patienten auf?ih bin noy hiir. nee-mın zii noy-ı pa-tsi-en-tın auf?Buraya yeni taşındım. Yeni hasta kabul ediyor musunuz?Es ist dringend. Haben Sie heute noch einen Termin frei?es ist drin-gınt. haa-bın zii hoy-tı noh ay-nın ter-miin fray?Acil. Bugün boş bir randevunuz var mı?Geht es auch früher?geet es auh frü-ır?Daha erken olabilir mi?Ich muss den Termin leider absagen.ih mus deen ter-miin lay-dır ap-zaa-gınMaalesef randevuyu iptal etmem gerekiyor.
DUYACAKLARINIZPraxis Dr. Becker, guten Tag.prak-sis dok-tor be-kır, guu-tın taakDr. Becker muayenehanesi, iyi günler.Sind Sie gesetzlich oder privat versichert?zint zii gı-zets-lih oo-dır pri-vaat fer-zi-hırt?Yasal sağlık sigortalı mısınız, özel sigortalı mı?Waren Sie schon einmal bei uns?vaa-rın zii şoon ayn-mal bay uns?Daha önce bize geldiniz mi?Haben Sie eine Überweisung?haa-bın zii ay-nı üü-bır-vay-zung?Sevk belgeniz var mı?Der nächste freie Termin ist am Donnerstag um neun Uhr.deer neeks-tı fray-ı ter-miin ist am do-nırs-taak um noyn uurEn yakın boş randevu perşembe saat dokuzda.Bringen Sie bitte Ihre Versichertenkarte mit.brin-gın zii bi-tı ii-rı fer-zi-hır-tın-kar-tı mitLütfen sağlık sigortası kartınızı getirin.
KÜLTÜR NOTUİlk durak çoğu zaman aile hekimiAlmanya'da hastalandığınızda genellikle önce aile hekimine (der Hausarzt) gidersiniz. Göz, kulak burun boğaz gibi uzman doktorların (der Facharzt) bir kısmı randevu verirken aile hekiminden sevk belgesi (die Überweisung) ister. Bazı muayenehaneler yeni hasta almaz; bu yüzden “Nehmen Sie neue Patienten auf?” sorusu, taşındığınız ilk haftalarda en çok kullanacağınız cümle olabilir.
ADIM 2 · KAYIT
Muayenehaneye girdiğinizde ilk durak kayıt masasıdır (die Anmeldung). Burada sağlık sigortası kartınızı verirsiniz. İlk ziyaretinizde bir de hasta formu doldurursunuz.
SÖYLEYECEKLERİNİZIch habe um zehn Uhr einen Termin.ih haa-bı um tseen uur ay-nın ter-miinSaat onda randevum var.Hier ist meine Versichertenkarte.hiir ist may-nı fer-zi-hır-tın-kar-tıBuyurun, sigorta kartım.Was bedeutet dieses Wort?vas bı-doy-tıt dii-zıs vort?Bu kelime ne demek?Wie lange muss ich ungefähr warten?vii lan-gı mus ih un-gı-feer var-tın?Yaklaşık ne kadar beklemem gerekiyor?
DUYACAKLARINIZIhre Karte, bitte.ii-rı kar-tı, bi-tıKartınız, lütfen.Füllen Sie bitte diesen Fragebogen aus.fü-lın zii bi-tı dii-zın fraa-gı-boo-gın ausLütfen bu formu doldurun.Nehmen Sie bitte im Wartezimmer Platz.nee-mın zii bi-tı im var-tı-tsi-mır platsLütfen bekleme odasında oturun.Herr Demir, bitte! / Der Nächste, bitte!her de-mir, bi-tı / deer neeks-tı, bi-tıBay Demir, lütfen! / Sıradaki, lütfen!
| Formda gördüğünüz |
Anlamı |
| Name |
soyadı |
| Vorname |
ad |
| Geburtsdatum |
doğum tarihi |
| Vorerkrankungen |
geçmiş ya da süren hastalıklar |
| Allergien |
alerjiler |
| Medikamente |
kullandığınız ilaçlar |
| Unterschrift |
imza |
Dikkat: Almanca formlarda tek başına Name genellikle soyadı anlamına gelir; adınızı Vorname satırına yazarsınız.
ADIM 3 · ŞİKÂYET
Almanca Şikâyet Anlatma: Ağrı, Ateş ve Diğer Belirtiler
Doktorun karşısında uzun cümle kurmanız gerekmez. Şikâyetlerin büyük kısmı üç kalıpla anlatılır. Bu üçünü öğrendiğinizde vücudun hemen her yerindeki ağrıyı söyleyebilirsiniz.
Kalıp 1: Ich habe … schmerzen
Ağrıyan yerin adını Schmerzen (ağrılar) kelimesinin önüne eklersiniz. Türkçedeki “baş ağrısı, diş ağrısı” mantığının aynısı.
| Türkçe |
Almanca |
Okunuş |
| Başım ağrıyor. |
Ich habe Kopfschmerzen. |
ih haa-bı kopf-şmer-tsın |
| Boğazım ağrıyor. |
Ich habe Halsschmerzen. |
ih haa-bı hals-şmer-tsın |
| Karnım ağrıyor. |
Ich habe Bauchschmerzen. |
ih haa-bı bauh-şmer-tsın |
| Midem ağrıyor. |
Ich habe Magenschmerzen. |
ih haa-bı maa-gın-şmer-tsın |
| Sırtım ağrıyor. |
Ich habe Rückenschmerzen. |
ih haa-bı rü-kın-şmer-tsın |
| Dişim ağrıyor. |
Ich habe Zahnschmerzen. |
ih haa-bı tsaan-şmer-tsın |
| Kulağım ağrıyor. |
Ich habe Ohrenschmerzen. |
ih haa-bı oo-rın-şmer-tsın |
Kalıp 2: … tut weh / … tun weh
Ağrıyan yerin adı ayrıca bir kelime olarak kalır. Tek bir yer için tut weh, birden fazla yer için tun weh dersiniz.
SÖYLEYECEKLERİNİZMein Knie tut weh.mayn knii tuut veeDizim ağrıyor.Meine Füße tun weh.may-nı füü-sı tuun veeAyaklarım ağrıyor.Hier tut es weh.hiir tuut es veeBurası ağrıyor. (Parmağınızla göstererek: en kurtarıcı cümle.)
Kalıp 3: Mir ist …
Bulantı, baş dönmesi ve üşüme gibi durumlar Almancada “bana … oluyor” biçiminde söylenir. Burada ich değil, onun yönelme hâli (Dativ) olan mir kullanılır.
SÖYLEYECEKLERİNİZMir ist schlecht. / Mir ist übel.mir ist şleht / mir ist üü-bılMidem bulanıyor.Mir ist schwindelig.mir ist şvin-dı-lihBaşım dönüyor.Mir ist kalt.mir ist kaltÜşüyorum.
SIK YAPILAN HATA“Ich bin kalt” demeyin✗ Ich bin kalt. → “Ben soğuk biriyim.” (Karakterinizi anlatırsınız.)
✓ Mir ist kalt. → “Üşüyorum.”
Aynı tuzak Ich bin schlecht için de geçerli: “Ben kötü biriyim” anlamına gelir. mir, dir, ihm gibi zamirleri Almanca kişi zamirleri yazımızda tablo hâlinde bulabilirsiniz.
Diğer belirtiler
SÖYLEYECEKLERİNİZIch habe Fieber.ih haa-bı fii-bırAteşim var.Ich habe Husten.ih haa-bı huus-tınÖksürüğüm var.Ich habe Schnupfen.ih haa-bı şnup-fınBurnum akıyor.Ich habe Durchfall.ih haa-bı durh-falİshalim.Ich habe mich übergeben.ih haa-bı mih üü-bır-gee-bınKustum.Ich bin erkältet.ih bin er-kel-tıtSoğuk aldım.Ich bin gestürzt.ih bin gı-ştürtstDüştüm.Ich kann nicht schlafen.ih kan niht şlaa-fınUyuyamıyorum.
Ne zamandan beri? Seit + Dativ
SÖYLEYECEKLERİNİZIch habe seit gestern Fieber.ih haa-bı zayt ges-tırn fii-bırDünden beri ateşim var.Seit drei Tagen.zayt dray taa-gınÜç gündür.Seit einer Woche.zayt ay-nır vo-hıBir haftadır.Es wird schlimmer.es virt şli-mırGittikçe kötüleşiyor.Es kommt und geht.es komt unt geetGelip gidiyor.
DİLBİLGİSİTürkçeye benzeyen güzel bir kuralTürkçede “üç gündür ateşim var” deriz; geçmiş zaman kullanmayız. Almanca da aynısını yapar: Ich habe seit drei Tagen Fieber. Fiil şimdiki zamanda kalır. Dikkat etmeniz gereken tek şey seit'ten sonra gelen kelimenin Dativ olması: drei Tage → seit drei Tagen, eine Woche → seit einer Woche.
ADIM 4 · MUAYENE ODASI
Doktorun Soracağı Sorular ve Kısa Cevaplar
Doktorların soruları büyük ölçüde aynıdır. Soruyu tanıdığınızda cevabı kısa tutmanız yeterli. Her kartta soru, anlamı ve kullanabileceğiniz bir cevap var.
Was fehlt Ihnen?vas feelt ii-nın?Neyiniz var?Cevap: Ich habe seit gestern Fieber und Halsschmerzen.
Seit wann haben Sie die Beschwerden?zayt van haa-bın zii dii bı-şveer-dın?Şikâyetleriniz ne zamandan beri var?Cevap: Seit drei Tagen.
Wo genau tut es weh?voo gı-nau tuut es vee?Tam olarak neresi ağrıyor?Cevap: Hier, rechts unten. (Burası, sağ altta.)
Wie stark sind die Schmerzen, von eins bis zehn?vii ştark zint dii şmer-tsın, fon ayns bis tseen?Ağrınız 1'den 10'a kadar ne kadar şiddetli?Cevap: Ungefähr sieben. (Yaklaşık yedi.)
Haben Sie Fieber gemessen?haa-bın zii fii-bır gı-me-sın?Ateşinizi ölçtünüz mü?Cevap: Ja, 38,5 Grad. (achtunddreißig Komma fünf)
Nehmen Sie regelmäßig Medikamente?nee-mın zii ree-gıl-mee-sih me-di-ka-men-tı?Düzenli kullandığınız ilaç var mı?Cevap: Ja, diese hier. (Evet, şunlar.) / Nein.
Haben Sie Allergien?haa-bın zii a-ler-gii-ın?Alerjiniz var mı?Cevap: Ja, ich bin allergisch gegen Penicillin.
Haben Sie Vorerkrankungen?haa-bın zii foor-er-kran-kun-gın?Önceden ya da sürekli olan bir hastalığınız var mı?Cevap: Ich habe Asthma. / Nein, keine.
Rauchen Sie? Trinken Sie Alkohol?rau-hın zii? trin-kın zii al-ko-hool?Sigara içer misiniz? Alkol kullanır mısınız?Cevap: Nein. / Ab und zu. (Ara sıra.)
Sind Sie schwanger?zint zii şvan-gır?Hamile misiniz?Cevap: Nein. / Ich weiß es nicht. (Bilmiyorum.)
İPUCUAnlamadığınızda bu üç cümle yeterKönnen Sie das bitte langsamer sagen? (kö-nın zii das bi-tı lang-zaa-mır zaa-gın) Lütfen daha yavaş söyler misiniz?
Können Sie das bitte aufschreiben? (… auf-şray-bın) Yazabilir misiniz?
Ich habe das nicht verstanden. (ih haa-bı das niht fer-ştan-dın) Anlamadım.
Muayeneden önce kullandığınız ilaçların kutularının fotoğrafını çekin ve şikâyetinizi üç kısa cümleyle bir kâğıda yazın. Heyecanlandığınızda bu kâğıt sizin yerinize konuşur.
ADIM 5 · MUAYENE
Muayenede Duyacağınız Almanca Komutlar
Muayene sırasında doktor kısa emir cümleleri kurar. Bunları önceden tanırsanız ne yapmanız gerektiğini anlamak için doktorun hareketlerini izlemeniz gerekmez.
DUYACAKLARINIZMachen Sie bitte den Oberkörper frei.ma-hın zii bi-tı deen oo-bır-kör-pır frayLütfen belden yukarısını soyunun.Atmen Sie tief ein … und wieder aus.aat-mın zii tiif ayn … unt vii-dır ausDerin nefes alın … ve verin.Husten Sie bitte.huus-tın zii bi-tıLütfen öksürün.Öffnen Sie bitte den Mund.öf-nın zii bi-tı deen muntLütfen ağzınızı açın.Legen Sie sich bitte auf die Liege.lee-gın zii zih bi-tı auf dii lii-gıLütfen muayene masasına uzanın.Tut das weh?tuut das vee?Burası acıyor mu?Ich messe jetzt Ihren Blutdruck.ih me-sı yetst ii-rın bluut-drukŞimdi tansiyonunuzu ölçüyorum.Wir machen eine Blutabnahme.viir ma-hın ay-nı bluut-ap-naa-mıKan alacağız.Sie können sich wieder anziehen.zii kö-nın zih vii-dır an-tsii-ınGiyinebilirsiniz.
DİLBİLGİSİCümlenin sonunu dinleyinKibar emir cümlesi fiille başlar, ardından Sie gelir: Atmen Sie … Ancak einatmen (nefes almak), ausatmen (nefes vermek), anziehen (giyinmek) gibi fiillerin ön eki koparak cümlenin sonuna gider: Atmen Sie tief ein. Bu yüzden doktorun cümlesindeki asıl anlam çoğu zaman son kelimededir: ein mi dedi, aus mu?
ADIM 6 · SONUÇ
Teşhis, Reçete ve Hastalık Raporu: Doktorun Son Sözleri
DUYACAKLARINIZSie haben eine Erkältung.zii haa-bın ay-nı er-kel-tungSoğuk algınlığınız var.Das ist nichts Schlimmes.das ist nihts şli-mısCiddi bir şey değil.Ich verschreibe Ihnen ein Medikament.ih fer-şray-bı ii-nın ayn me-di-ka-mentSize bir ilaç yazıyorum.Das Rezept ist auf Ihrer Karte.das re-tsept ist auf ii-rır kar-tıReçete kartınızda.Ich schreibe Sie bis Freitag krank.ih şray-bı zii bis fray-taak krankCumaya kadar size rapor veriyorum.Ich überweise Sie zum Facharzt.ih üü-bır-vay-zı zii tsum fah-artstSizi uzman doktora sevk ediyorum.Kommen Sie in einer Woche wieder.ko-mın zii in ay-nır vo-hı vii-dırBir hafta sonra tekrar gelin.Gute Besserung!guu-tı be-sı-rungGeçmiş olsun!
SÖYLEYECEKLERİNİZBrauche ich ein Rezept?brau-hı ih ayn re-tsept?Reçeteye ihtiyacım var mı?Ich brauche eine Krankschreibung für meinen Arbeitgeber.ih brau-hı ay-nı krank-şray-bung füür may-nın ar-bayt-gee-bırİşverenim için hastalık raporuna ihtiyacım var.Wie lange bin ich krankgeschrieben?vii lan-gı bin ih krank-gı-şrii-bın?Ne kadar süre raporluyum?Wann darf ich wieder arbeiten?van darf ih vii-dır ar-bay-tın?Ne zaman tekrar çalışabilirim?Muss ich wiederkommen?mus ih vii-dır-ko-mın?Tekrar gelmem gerekiyor mu?
KÜLTÜR NOTUPembe reçete ve sarı rapor tarihe karıştıAlmanya'da 1 Ocak 2024'ten beri reçeteli ilaçlar elektronik reçeteyle (das E-Rezept) yazılıyor. Elinize kâğıt verilmeyebilir. Reçeteyi eczanede sağlık kartınızla, E-Rezept uygulamasıyla ya da doktorun verdiği kodlu çıktıyla alırsınız.
Hastalık raporu da 2023'ten beri yasal sağlık sigortalılar için elektronik. Muayenehane raporu sigorta şirketinize gönderir, işvereniniz de oradan alır. Yine de işinize hasta olduğunuzu hemen kendiniz bildirmeniz gerekir: Ich bin krank und kann heute nicht kommen. Ich bin bis Freitag krankgeschrieben. (Hastayım, bugün gelemiyorum. Cumaya kadar raporluyum.) Özel sigortalıysanız rapor hâlâ kâğıt olarak verilir.
ADIM 7 · ECZANE
Almanca Eczanede Kullanılan Cümleler
Almanya'da eczane (die Apotheke) kapısındaki büyük kırmızı A harfinden kolayca tanınır. Satılan ilaçlar üç gruba ayrılır. Hangi gruptan ilaç istediğinizi bilirseniz eczacının cevabını da tahmin edebilirsiniz.
Rp.verschreibungspflichtig (rezeptpflichtig)Yalnızca doktor reçetesiyle verilir. Örneğin antibiyotikler bu gruptadır.apothekenpflichtigReçete gerekmez ama yalnızca eczanede satılır. Soğuk algınlığı ilaçlarının çoğu ve bazı ağrı kesiciler bu gruptadır.freiverkäuflichVitamin ya da bitki çayı gibi ürünler; süpermarkette ve parfümeri mağazalarında (Drogerie) da bulunur.
SÖYLEYECEKLERİNİZIch möchte ein Rezept einlösen. Hier ist meine Karte.ih möh-tı ayn re-tsept ayn-lö-zın. hiir ist may-nı kar-tıReçetemdeki ilacı almak istiyorum. Kartım burada.Haben Sie etwas gegen Halsschmerzen?haa-bın zii et-vas gee-gın hals-şmer-tsın?Boğaz ağrısına iyi gelen bir şeyiniz var mı?Ist das rezeptfrei?ist das re-tsept-fray?Bu reçetesiz mi?Wie oft muss ich das nehmen?vii oft mus ih das nee-mın?Bunu ne sıklıkla almalıyım?Kann ich das zusammen mit Ibuprofen nehmen?kan ih das tsu-za-mın mit i-bu-proo-fın nee-mın?Bunu ibuprofenle birlikte alabilir miyim?Hat das Nebenwirkungen?hat das nee-bın-vir-kun-gın?Bunun yan etkisi var mı?Ist das auch für Kinder geeignet?ist das auh füür kin-dır gı-ayg-nıt?Çocuklar için de uygun mu?Wie viel muss ich zuzahlen?vii fiil mus ih tsuu-tsaa-lın?Ne kadar katkı payı ödemem gerekiyor?
DUYACAKLARINIZHaben Sie ein Rezept dafür?haa-bın zii ayn re-tsept da-füür?Bunun için reçeteniz var mı?Das ist leider rezeptpflichtig.das ist lay-dır re-tsept-pflih-tihMaalesef bu ilaç reçeteyle veriliyor.Nehmen Sie noch andere Medikamente?nee-mın zii noh an-dı-rı me-di-ka-men-tı?Başka ilaç kullanıyor musunuz?Das haben wir nicht vorrätig. Sie können es heute Nachmittag abholen.das haa-bın viir niht foor-ree-tih. zii kö-nın es hoy-tı naah-mi-taak ap-hoo-lınStokta yok. Öğleden sonra gelip alabilirsiniz.Die Zuzahlung beträgt fünf Euro.dii tsuu-tsaa-lung bı-treekt fünf oy-roKatkı payı beş euro.
KÜLTÜR NOTUKatkı payı Ocak 2027'de değişiyorYasal sağlık sigortalısıysanız reçeteli ilaçta katkı payı (die Zuzahlung) ödersiniz. Şu an ilaç fiyatının yüzde 10'u, en az 5, en fazla 10 euro; ilacın kendi fiyatını da geçemez. 18 yaşından küçükler katkı payı ödemez.
1 Ocak 2027'den itibaren oran yine yüzde 10, ama alt sınır 7,50, üst sınır 15 euro. Örneğin 30 euroluk bir ilaç için bugün 5 euro ödüyorsanız 2027'de 7,50 euro ödersiniz.
ADIM 8 · İLAÇ
İlaç Kullanımını Anlamak: Dozaj ve Prospektüs Kelimeleri
Eczacı ilacın nasıl kullanılacağını genellikle kutunun üzerine de yazar. Aşağıdaki ifadeleri tanırsanız evde kutuya baktığınızda tereddüt etmezsiniz.
| Kutuda ya da talimatta |
Anlamı |
| einmal / zweimal / dreimal täglich |
günde bir / iki / üç kez |
| morgens – mittags – abends – zur Nacht |
sabah – öğle – akşam – yatarken |
| 1-0-1 |
sabah 1, öğle 0, akşam 1 tane |
| vor dem Essen / nach dem Essen |
yemekten önce / yemekten sonra |
| zum Essen |
yemekle birlikte |
| auf nüchternen Magen |
aç karnına |
| alle acht Stunden |
sekiz saatte bir |
| bei Bedarf |
gerektiğinde |
| höchstens drei Tabletten pro Tag |
günde en fazla üç tablet |
| unzerkaut mit viel Wasser schlucken |
çiğnemeden, bol suyla yutun |
| nicht zusammen mit Alkohol einnehmen |
alkolle birlikte almayın |
İlacın kendisi de farklı biçimlerde gelir: die Tablette (tablet), die Kapsel (kapsül), der Saft (şurup), die Tropfen (damla), die Salbe (merhem), das Zäpfchen (fitil).
Prospektüsü (Beipackzettel) okumak
Her ilaç kutusunda bir kullanma talimatı bulunur. Avrupa'da bu talimattaki bilgiler her zaman aynı sırayla verilir. Bu yüzden şu yedi başlığı tanımanız, uzun metnin içinde aradığınızı bulmanıza yeter:
Wirkstoffetken maddeAnwendungsgebietekullanım alanlarıGegenanzeigenkullanılmaması gereken durumlarWechselwirkungenbaşka ilaçlarla etkileşimDosierungdozajNebenwirkungenyan etkilerverwendbar bisson kullanma tarihi
Bu yazı dil öğrenmek içindir. İlacın dozunu her zaman doktorunuzun ve eczacınızın söylediğine ve prospektüse göre ayarlayın.
ACİL DURUM
Acil Durumda Almanca: 112, 116117 ve Nöbetçi Eczane
Gece yarısı ya da hafta sonu muayenehaneler kapalıdır. Böyle bir anda hangi numarayı arayacağınızı bilmek, doğru cümleyi bilmekten bile önemlidir.
| 112AMBULANS VE İTFAİYEHayati tehlike varsa: ağır nefes darlığı, nöbet, zehirlenme, yanık, ağır kaza. |
116117NÖBETÇİ DOKTORMuayenehaneler kapalıyken, hayati tehlike yok ama tedavi ertesi güne de kalamıyorsa: yüksek ateş, geçmeyen kusma-ishal, ani karın ağrısı. Ücretsizdir; ön kod gerekmez. |
SÖYLEYECEKLERİNİZIch brauche einen Krankenwagen!ih brau-hı ay-nın kran-kın-vaa-gınAmbulansa ihtiyacım var!Es ist ein Notfall.es ist ayn noot-falAcil bir durum.Mein Mann ist bewusstlos.mayn man ist bı-vust-loosEşim bilincini kaybetti.Er bekommt keine Luft.eer bı-komt kay-nı luftNefes alamıyor.Mein Kind hat hohes Fieber.mayn kint hat hoo-ıs fii-bırÇocuğumun ateşi çok yüksek.Die Adresse ist Bahnhofstraße 12, in Köln.dii a-dre-sı ist baan-hoof-ştraa-sı tsvölf, in kölnAdres: Bahnhofstraße 12, Köln.Ich spreche nur wenig Deutsch.ih şpre-hı nuur vee-nih doyçÇok az Almanca konuşuyorum.Wo ist die Notaufnahme?voo ist dii noot-auf-naa-mı?Acil servis nerede?Wo ist die nächste Notdienst-Apotheke?voo ist dii neeks-tı noot-diinst-a-po-tee-kı?En yakın nöbetçi eczane nerede?
İPUCU112'yi aradığınızda: beş WAlmanya'daki ilk yardım eğitimlerinde öğretilen sırayı izleyin: Wo? (Nerede?), Was? (Ne oldu?), Wie viele? (Kaç kişi?), Welche Verletzungen? (Hangi yaralanmalar?) ve Warten: telefonu kapatmayın, görevlinin sorularını bekleyin. Önce adresi söyleyin; hat kesilse bile ekip nereye geleceğini bilir.
Eczaneler de nöbetleşe çalışır. Şehirlerde her gece eczanelerin bir kısmı nöbetçidir. Kapalı bir eczanenin kapısında ya da vitrininde genellikle o geceki nöbetçi eczanelerin listesi asılı olur.
Baştan Sona Örnek Diyalog: Muayenehaneden Eczaneye
Murat, iş için Köln'e taşınalı iki hafta oldu. Bir sabah boğaz ağrısı ve ateşle uyanıyor. Aşağıdaki diyalog bu yazıdaki kalıpların gerçek bir günde nasıl art arda geldiğini gösteriyor.
SAHNE 1 · TELEFON
| MUAYENEHANE |
Praxis Dr. Becker, guten Tag.Dr. Becker muayenehanesi, iyi günler. |
| MURAT |
Guten Tag, mein Name ist Murat Demir. Ich habe seit gestern hohes Fieber und Halsschmerzen. Haben Sie heute noch einen Termin frei?İyi günler, adım Murat Demir. Dünden beri yüksek ateşim ve boğaz ağrım var. Bugün boş bir randevunuz var mı? |
| MUAYENEHANE |
Waren Sie schon einmal bei uns?Daha önce bize geldiniz mi? |
| MURAT |
Nein, ich bin neu in Köln.Hayır, Köln'e yeni taşındım. |
| MUAYENEHANE |
Kein Problem. Kommen Sie um halb zwölf und bringen Sie Ihre Versichertenkarte mit.Sorun değil. On bir buçukta gelin, sigorta kartınızı da getirin. |
SAHNE 2 · MUAYENE
| DR. BECKER |
Guten Tag, Herr Demir. Was fehlt Ihnen?İyi günler Bay Demir. Neyiniz var? |
| MURAT |
Ich habe Halsschmerzen und Fieber, 38,9 Grad. Mir ist auch ein bisschen schwindelig.Boğazım ağrıyor, ateşim de var: 38,9. Biraz da başım dönüyor. |
| DR. BECKER |
Seit wann haben Sie die Beschwerden?Şikâyetleriniz ne zamandan beri var? |
| MURAT |
Seit gestern Abend.Dün akşamdan beri. |
| DR. BECKER |
Nehmen Sie regelmäßig Medikamente? Haben Sie Allergien?Düzenli kullandığınız ilaç var mı? Alerjiniz var mı? |
| MURAT |
Nein, aber ich bin allergisch gegen Penicillin.Yok, ama penisiline alerjim var. |
| DR. BECKER |
Gut, dass Sie das sagen. Öffnen Sie bitte den Mund … Sagen Sie „Aaa“.İyi ki söylediniz. Lütfen ağzınızı açın… “Aaa” deyin. |
| DR. BECKER |
Ihre Mandeln sind entzündet. Ich verschreibe Ihnen ein Antibiotikum ohne Penicillin. Das Rezept ist auf Ihrer Karte.Bademcikleriniz iltihaplanmış. Size penisilin içermeyen bir antibiyotik yazıyorum. Reçete kartınızda. |
| MURAT |
Ich brauche auch eine Krankschreibung für meinen Arbeitgeber.İşverenim için rapora da ihtiyacım var. |
| DR. BECKER |
Ich schreibe Sie bis Freitag krank. Sagen Sie Ihrem Arbeitgeber bitte heute noch Bescheid. Gute Besserung!Cumaya kadar rapor veriyorum. İşvereninize bugün haber vermeyi unutmayın. Geçmiş olsun! |
SAHNE 3 · ECZANE
| MURAT |
Guten Tag, ich möchte ein Rezept einlösen. Hier ist meine Karte.İyi günler, reçetemdeki ilacı almak istiyorum. Kartım burada. |
| ECZACI |
Einen Moment … Nehmen Sie das Antibiotikum dreimal täglich nach dem Essen, bis die Packung leer ist.Bir dakika… Antibiyotiği günde üç kez, yemekten sonra, kutu bitene kadar alın. |
| MURAT |
Darf ich dazu etwas gegen die Halsschmerzen nehmen?Yanında boğaz ağrısı için bir şey alabilir miyim? |
| ECZACI |
Ja, diese Lutschtabletten sind rezeptfrei. Die Zuzahlung für das Antibiotikum beträgt fünf Euro.Evet, bu pastiller reçetesiz. Antibiyotik için katkı payı beş euro. |
| MURAT |
Vielen Dank!Çok teşekkür ederim! |
| ECZACI |
Gute Besserung!Geçmiş olsun! |
Benzer bir “gün içinde diyalog” çalışmasını Almanca restoranda sipariş verme dersimizde de bulabilirsiniz.
Cebinizde Taşıyın: Hastalıkta En Çok Gereken 10 Cümle
Bu kutunun ekran görüntüsünü alıp telefonunuzda saklayın. Hasta olduğunuz gün yeni bir şey öğrenmeniz gerekmez; yalnızca okumanız yeter.
CEP KARTI · ARZT & APOTHEKE1. Ich möchte einen Termin vereinbaren.Randevu almak istiyorum.2. Es ist dringend.Acil.3. Ich habe seit … Tagen Fieber.… gündür ateşim var.4. Hier tut es weh.Burası ağrıyor.5. Mir ist schlecht. / Mir ist schwindelig.Midem bulanıyor. / Başım dönüyor.6. Ich bin allergisch gegen …… alerjim var.7. Ich nehme diese Medikamente.Bu ilaçları kullanıyorum.8. Können Sie das bitte langsamer sagen?Daha yavaş söyler misiniz?9. Ich möchte ein Rezept einlösen.Reçetemdeki ilacı almak istiyorum.10. Wie oft muss ich das nehmen?Bunu ne sıklıkla almalıyım?112 hayati tehlike · 116117 nöbetçi doktor
Kendinizi Sınayın: 8 Soru
1. “Başım ağrıyor” nasıl söylenir?a) Ich bin Kopf.b) Ich habe Kopfschmerzen.c) Mein Kopf ist schlecht.2. Midenizin bulandığını hangi cümleyle söylersiniz?a) Ich bin schlecht.b) Mir ist schlecht.c) Ich habe schlecht.3. Boşluğu doldurun: Ich habe seit zwei ___ Husten.a) Tageb) Tagenc) Tag4. Doktor “Machen Sie bitte den Oberkörper frei” dedi. Ne yapmalısınız?a) Muayene masasına uzanmakb) Belden yukarısını soyunmakc) Derin nefes almak5. Kutuda “dreimal täglich nach dem Essen” yazıyor. Anlamı nedir?a) Günde üç kez, yemekten sonrab) Üç günde bir, yemekten öncec) Günde üç kez, aç karnına6. Gece yarısı ateşiniz 39 derece. Hayati tehlike yok ama sabaha kadar beklemek istemiyorsunuz. Hangi numarayı ararsınız?a) 112b) 116117c) 1107. Eczacı “Das ist leider rezeptpflichtig” dedi. Ne demek istiyor?a) Stokta yok.b) Reçeteyle veriliyor.c) Katkı payı yok.8. Doktor “Atmen Sie tief ein” dedi. Ne yapmalısınız?a) Nefes almakb) Nefes vermekc) Öksürmek
CEVAP ANAHTARIÖnce kendiniz cevaplayın, sonra kontrol edin1. b. Kalıp 1: ağrıyan yer + Schmerzen.
2. b. Mir ist schlecht. “Ich bin schlecht” “kötü biriyim” demektir.
3. b. seit + Dativ çoğul: Tagen.
4. b. Belden yukarısını soyunmak.
5. a. Günde üç kez, yemekten sonra.
6. b. 116117, nöbetçi doktor hattı. (110 Almanya'da polisin numarasıdır.)
7. b. Bu ilaç yalnızca reçeteyle veriliyor.
8. a. ein = içeri, yani nefes almak; aus = dışarı, nefes vermek.
Doktorda ve Eczanede İşinize Yarayacak 25 Kelime
Kelimeleri artikelleriyle birlikte öğrenin. Renkler, Almanca öğretiminde sık kullanılan kodlamaya göre: der mavi, die kırmızı, das yeşil.
DERder Arztdoktor (kadın: die Ärztin)der Hausarztaile hekimider Facharztuzman doktorder Terminrandevuder Notfallacil durumder Krankenwagenambulansder Hustenöksürükder Schnupfennezle, burun akıntısıder Saftşurup
DIEdie Praxismuayenehanedie Versichertenkartesağlık sigortası kartıdie Überweisungsevk belgesidie Krankschreibunghastalık raporudie Apothekeeczanedie Tablettetabletdie Salbemerhemdie Erkältungsoğuk algınlığıdie Grippegripdie Nebenwirkungyan etkidie Notaufnahmeacil servis
DASdas Rezeptreçetedas Medikamentilaçdas Fieberateşdas Wartezimmerbekleme odasıdas Krankenhaushastane
Kalıpları Bilmek Yarısı, Söyleyebilmek Diğer Yarısı
Bu yazıdaki cümleleri okumak bir gün sürer; heyecanlıyken ağzınızdan rahatça çıkmaları ise ancak sesli tekrarla olur. Almanya'dan ya da Türkiye'den katılabileceğiniz Online Almanca Kursu, doktor, eczane ve resmî daire gibi günlük senaryoları konuşarak çalışır. Kendi programınıza göre ilerlemek isterseniz Almanca özel ders ile rol oyunlarını bire bir yapabilirsiniz. Ankara'da sınıf ortamını tercih edenler için Almanca konuşma kursu gruplarımız var.
Aile birleşimi için hazırlanıyorsanız sağlık konusu sınavda da karşınıza çıkabilir: Aile Birleşimi A1 sınavında sık çıkan konuşma konuları yazımız ve Aile Birleşimi İçin A1 Almanca programımız bu hazırlık için.
Sık Sorulan Sorular
Almanya'da doktora gitmek için randevu şart mı?
Muayenehanelerin çoğu randevuyla çalışır. Bazıları belirli saatlerde randevusuz hasta da kabul eder. Telefonda “Es ist dringend” diyerek aynı gün için yer isteyebilirsiniz. Muayenehaneler kapalıysa ve durum beklemeye uygun değilse 116117'yi arayın; hayati tehlike varsa 112'yi.
Almancam yetmezse doktor ne yapar?
Bir tıbbi müdahaleden önce doktor, açıklamaları gerçekten anladığınızdan emin olmak zorundadır. Emin olamazsa dili bilen bir çalışanı, bir aile üyenizi ya da tercümanı görüşmeye katmalıdır. Yine de “Können Sie das bitte langsamer sagen?” ve “Können Sie das bitte aufschreiben?” cümlelerini her zaman kullanabilirsiniz.
Doktora “Sie” mi “du” mu demeliyim?
Her zaman Sie deyin. Doktora soyadıyla hitap edilir: Frau Doktor Becker ya da kısaca Frau Becker. Muayenehane çalışanlarına ve eczacıya da Sie ile hitap edilir.
Eczaneden reçetesiz ilaç alabilir miyim?
Evet. Soğuk algınlığı ilaçlarının çoğu ve bazı ağrı kesiciler reçetesiz verilir ama yalnızca eczanede satılır. Eczacıya şikâyetinizi söyleyin: “Haben Sie etwas gegen Kopfschmerzen?” Antibiyotik gibi ilaçlar için ise reçete gerekir.
Eczanede ne kadar ödeyeceğim?
Yasal sağlık sigortalısıysanız reçeteli ilaçlarda katkı payı ödersiniz. Bu ödeme şu an en az 5, en fazla 10 euro; 1 Ocak 2027'den itibaren en az 7,50, en fazla 15 euro olacak. 18 yaşından küçükler katkı payı ödemez. Reçetesiz ilaçların fiyatını ise kendiniz ödersiniz.
Bu ifadeler Avusturya ve İsviçre'de de geçerli mi?
Cümlelerin hemen hepsi her iki ülkede de anlaşılır. Bazı kelimeler değişir; Avusturya'da muayenehaneye çoğu zaman Ordination denir. Ancak bu yazıdaki 116117, E-Rezept ve katkı payı bilgileri yalnızca Almanya içindir. Diğer ülkelerde acil numaraları ve sigorta sistemi farklıdır.
Sağlık çalışanıyım. Bu yazı işimde yeterli olur mu?
Hayır. Bu yazı hasta tarafının A1–A2 Almancasıdır. Hemşire ve bakım personeli genellikle B1–B2 düzeyinde mesleki Almanca bekler; eczacılar gibi bazı meslekler için C1 düzeyinde mesleki dil sınavı istenebilir. Mesleki hazırlık için Sağlık Çalışanları İçin Almanca (B1–B2) programımıza bakabilirsiniz.
Kaynaklar
Sağlık sistemi bilgileri Kasım 2026 itibarıyla günceldir.