ALMANCA · A1–A2 · DERS
Masadan hesaba, Almanca bir akşam yemeği
Bu dersin sonunda şunları yapabileceksin:
Masa istemekİçecek ve yemek sipariş etmekÖzel istek ve alerji bildirmekBir sorunu kibarca söylemekHesabı ödemek ve bahşiş vermek
7sahne
40+kalıp
8alıştırma
~20 dkders süresi
Münih, bir cuma akşamı. Ece, Erasmus'un üçüncü haftasında arkadaşı Selin'le ilk kez gerçek bir Alman restoranına giriyor. Almancası A2 seviyesinde; sınıfta diyalogları ezbere biliyor. Ama kapıdan girip garsonla göz göze geldiği an kafasındaki bütün cümleler uçup gidiyor ve ağzından yalnızca "Hallo… zwei?" çıkıyor.
Bu ders, Ece'nin o akşamını sahne sahne takip ediyor. Her sahnede önce o anda gerçekten kullanacağın kalıpları, okunuşları ve Türkçeleriyle göreceksin. Ardından kalıbın arkasındaki küçük dilbilgisi kuralını, Almanya'ya özgü bir kültür notunu ve Türk öğrencilerin en sık yaptığı hatayı öğreneceksin. Dersin sonunda bütün akşamı tek bir diyalogda birleştireceğiz ve kısa bir alıştırmayla kendini sınayacaksın.
Başlamadan önce
Restoranda garsona her zaman Sie ile hitap edilir. Sie ile du arasındaki farkı hatırlamak istersen Almanca Zamirler yazımıza göz atabilirsin. Okunuşlar Türkçe harflerle yaklaşık olarak verilmiştir; tirelerle hecelere ayrılmıştır.
Sahne 1 · Kapıda
Masa istemek
Ece ile Selin içeri giriyor. Garson yaklaşıyor ve iki soru soruyor:
GARSON SORAR
Haben Sie reserviert?ha-bın zi re-zer-viirt
Rezervasyonunuz var mı?
Wie viele Personen?vii fii-lı per-zoo-nın
Kaç kişisiniz?
SEN SÖYLERSİN
Guten Abend!guu-tın aa-bınt
İyi akşamlar!
Einen Tisch für zwei, bitte.ay-nın tiş für tsvay, bi-tı
İki kişilik bir masa, lütfen.
Wir sind zu zweit.viir zint tsu tsvayt
İki kişiyiz.
Ich habe einen Tisch auf den Namen Yılmaz reserviert.ih haa-bı ay-nın tiş auf deen naa-mın Yılmaz re-zer-viirt
Yılmaz adına bir masa ayırttım.
Ist hier noch frei?ist hiir noh fray
Burası boş mu?
Kültür notu
Her restoranda karşılanmazsın
Şık restoranlarda kapıda karşılanırsın. Ama gündelik restoranlarda, kafelerde ve bira bahçelerinde çoğu zaman boş bir masaya kendin oturursun. Kalabalık yerlerde boş sandalyesi olan bir masaya "Ist hier noch frei?" diye sorup oturmak normaldir. Üzerinde Reserviert yazan masaya ise oturma.
Sık yapılan hata
"Wir sind zwei" yerine "Wir sind zu zweit"
Türkçedeki "İki kişiyiz" cümlesini kelime kelime çevirince "Wir sind zwei" çıkar. Garson anlar ama doğal olan kalıp Wir sind zu zweit, üç kişiyseniz zu dritt, dört kişiyseniz zu viert.
Sahne 2 · Menü ve içecek
Önce içecekler
Masaya oturdular. Garson menüleri bırakıyor ve hemen içecekleri soruyor. Almanya'da içecek siparişi çoğu zaman yemekten önce alınır.
GARSON SORAR
Was möchten Sie trinken?vas möh-tın zi trin-kın
Ne içmek istersiniz?
Still oder mit Kohlensäure?ştil oo-dır mit koo-lın-zoy-rı
Gazsız mı, gazlı mı?
SEN SÖYLERSİN
Die Speisekarte, bitte.di şpay-zı-kar-tı, bi-tı
Menü, lütfen.
Ich hätte gern ein Wasser, still, bitte.ih he-tı gern ayn va-sır, ştil, bi-tı
Gazsız bir su rica ediyorum.
Eine Apfelschorle, bitte.ay-nı ap-fıl-şor-lı, bi-tı
Bir elma şorlesi, lütfen. (gazlı suyla karıştırılmış elma suyu)
Was für Säfte haben Sie?vas für zef-tı haa-bın zi
Ne tür meyve sularınız var?
Kültür notu
Su kendiliğinden gelmez
Almanya'da masaya kendiliğinden su gelmez. Su istediğinde genellikle şişe maden suyu getirilir ve hesaba yazılır. Musluk suyu (Leitungswasser) isteyebilirsin ama her restoran vermeyebilir. Kadeh kaldırırken Prost! denir ve karşındakinin gözüne bakılır. Yemeğe başlarken de Guten Appetit! dersin.
Sık yapılan hata
"Bir su" deyip gazlı su almak
Almanya'da su denince akla çoğu zaman gazlı maden suyu gelir. Sadece "Ein Wasser, bitte" dersen önüne gazlı su gelebilir. Gazsız istiyorsan mutlaka still ekle.
Sahne 3 · Siparişin kalbi
Kibarca sipariş vermek
Garson geri geliyor. Şimdi dersin en önemli anı: yemek siparişi. Garsonun soracağı soru birkaç farklı biçimde gelebilir; hepsi aynı kapıya çıkar.
GARSON SORAR
Haben Sie schon gewählt?haa-bın zi şoon gı-veelt
Seçtiniz mi?
Was darf es sein?vas darf es zayn
Ne alırsınız?
Was bekommen Sie?vas bı-ko-mın zi
Ne alıyorsunuz?
SEN SÖYLERSİN
Ich hätte gern das Schnitzel.ih he-tı gern das şnit-sıl
Şnitzel rica ediyorum.
Ich möchte die Tomatensuppe.ih möh-tı di to-maa-tın-zu-pı
Domates çorbasını istiyorum.
Ich nehme den Salat.ih nee-mı deen za-laat
Salatayı alıyorum.
Für mich bitte das Tagesgericht.für mih bi-tı das taa-gıs-gı-riht
Bana günün yemeği, lütfen.
Was können Sie empfehlen?vas kö-nın zi emp-fee-lın
Ne önerirsiniz?
Ich brauche noch einen Moment.ih brau-hı noh ay-nın mo-ment
Biraz daha düşünmem gerekiyor.
Dilbilgisi
Neden "Ich will" değil de "Ich hätte gern"?
Almancada wollen (istemek) fiili düz ve kesin bir istek bildirir. "Ich will ein Schnitzel" demek, Türkçede garsona "Şnitzel istiyorum!" diye seslenmeye benzer. Yanlış değildir ama kaba gelir.
Kibar sipariş için Almanlar fiilin Konjunktiv II denen dilek biçimini kullanır. Bu biçim cümleyi yumuşatır, tıpkı Türkçede "istiyorum" yerine "alabilir miyim" demek gibi:
KABAIch will …… istiyorum.
KİBARIch möchte …… isterim.
EN YUMUŞAKIch hätte gern …… rica ediyorum.
möchte, mögen fiilinden; hätte, haben fiilinden gelir. A1–A2 seviyesinde bu çekimleri ezberlemene gerek yok; iki kalıbı hazır kullanman yeterli.
Sık yapılan hata
"Ich bekomme" demekten korkmak
İngilizce bilen öğrenciler bekommen fiilini İngilizcedeki "become" (olmak) ile karıştırır ve "Ich bekomme einen Kaffee" cümlesini "kahve oluyorum" sanarak kullanmaz. Oysa bekommen "almak" demektir. Ich bekomme einen Kaffee, restoranda çok doğal bir "Bir kahve alayım" cümlesidir. Garson da zaten "Was bekommen Sie?" diye sorar.
Sahne 4 · Dilbilgisi köşesi
einen Salat, eine Suppe, ein Wasser
Sipariş ettiğin şey, cümlenin nesnesidir: "Ne alıyorsun? Bir salata." Almancada nesne Akkusativ halinde olur. İyi haber şu: Bu halde yalnızca eril (der) kelimelerin artikeli değişir. Dişil ve nötr kelimeler olduğu gibi kalır.
KELİMEBİR TANEBELİRLİ
der Salaterileinen Salatden Salat
der Kaffeeerileinen Kaffeeden Kaffee
die Suppedişileine Suppedie Suppe
das Wassernötrein Wasserdas Wasser
Turuncu olanlar değişenler: der → den ve ein → einen. Menüde yemek adlarının artikelini bilmiyorsan, belirli artikel yerine sayıyla da sipariş verebilirsin: Einmal das Schnitzel, bitte (bir porsiyon şnitzel, lütfen). Bu kalıp artikel derdini ortadan kaldırır.
Sık yapılan hata
"Ich hätte gern ein Kaffee"
Kahve erildir (der Kaffee), bu yüzden doğrusu einen Kaffee. Aynı hata salata, çay ve bira için de çok yapılır: einen Salat, einen Tee. Bira ise nötrdür: ein Bier.
Sahne 5 · Özel istekler
Soğansız, vejetaryen, alerjim var
Selin'in fındık alerjisi var, Ece de soğanı sevmiyor. İsteğini söylemek için birkaç kısa kalıp yeterli:
SEN SÖYLERSİN
Ohne Zwiebeln, bitte.oo-nı tsvii-bıln, bi-tı
Soğansız, lütfen.
Mit Pommes statt Reis, geht das?mit poms ştat rays, geet das
Pilav yerine patates kızartmasıyla olur mu?
Ist das vegetarisch?ist das ve-ge-taa-riş
Bu vejetaryen mi?
Ist da Schweinefleisch drin?ist daa şvay-nı-flayş drin
İçinde domuz eti var mı?
Ich bin allergisch gegen Nüsse.ih bin a-ler-giş gee-gın nü-sı
Kuruyemişe alerjim var.
Ich esse kein Fleisch.ih e-sı kayn flayş
Et yemiyorum.
Kültür notu
Menüdeki küçük harfler ve rakamlar
Avrupa Birliği'nde restoranlar, yemeklerdeki 14 temel alerjen (gluten, süt, yumurta, kuruyemiş gibi) hakkında bilgi vermek zorundadır. Bu bilgi menüde çoğunlukla yemek adının yanında küçük harf ya da rakamlarla gösterilir; açıklaması menünün sonundadır. Domuz eti yemiyorsan menüde Schwein, Speck (domuz pastırması) ve Schinken (jambon, çoğunlukla domuz) kelimelerine dikkat et.
Sık yapılan hata
"Ich esse nicht Fleisch"
Bir ismi olumsuz yaparken Almancada kein kullanılır, nicht değil. Doğrusu Ich esse kein Fleisch. nicht ise fiili ya da sıfatı olumsuz yapar: Das ist nicht scharf (Bu acı değil).
Sahne 6 · Bir şey ters gidince
Garsonu çağırmak ve sorun bildirmek
Yemekler geliyor ama Ece'nin önüne şnitzel yerine bir sosis tabağı konuyor. Panik yok; üç kalıp yeter:
SEN SÖYLERSİN
Entschuldigung!ent-şul-di-gung
Afedersiniz! (garsonu çağırırken)
Das habe ich nicht bestellt.das haa-bı ih niht bı-ştelt
Bunu sipariş etmedim.
Ich hatte das Schnitzel bestellt.ih ha-tı das şnit-sıl bı-ştelt
Ben şnitzel sipariş etmiştim.
Könnten Sie mir noch eine Gabel bringen?kön-tın zi miir noh ay-nı gaa-bıl brin-gın
Bir çatal daha getirebilir misiniz?
Dilbilgisi
"Können Sie" mi, "Könnten Sie" mi?
İkisi de doğru. Können Sie…? "…ebilir misiniz?" demektir. Könnten Sie…? ise yine Konjunktiv II biçimidir ve "…ebilir miydiniz?" kadar naziktir. Bir şey rica ederken Könnten Sie her zaman güvenli seçimdir.
Kültür notu
El sallama, göz teması kur
Almanya'da garsonu el sallayarak, parmak şıklatarak ya da seslenerek çağırmak kaba karşılanır. Göz teması kur, gerekirse elini hafifçe kaldır ve "Entschuldigung!" de. Garsonların masaya sık uğramaması da ilgisizlik değil, misafiri rahatsız etmeme anlayışıdır.
Sahne 7 · Hesap
Hesabı istemek, bölmek ve bahşiş vermek
Tatlılar da bitti. Ece garsonla göz göze geliyor ve hesabı istiyor. Garsonun ilk sorusu Türk öğrencileri hep şaşırtır:
GARSON SORAR
Zusammen oder getrennt?tsu-za-mın oo-dır gı-trent
Birlikte mi, ayrı ayrı mı?
Das macht 24,80 (vierundzwanzig achtzig).das maht fiir-unt-tsvan-tsih aht-tsih
Toplam 24,80 euro.
SEN SÖYLERSİN
Die Rechnung, bitte. / Zahlen, bitte.di reh-nung, bi-tı / tsaa-lın, bi-tı
Hesap, lütfen.
Zusammen, bitte. / Getrennt, bitte.tsu-za-mın / gı-trent, bi-tı
Birlikte, lütfen. / Ayrı ayrı, lütfen.
Kann ich mit Karte zahlen?kan ih mit kar-tı tsaa-lın
Kartla ödeyebilir miyim?
27, bitte.zii-bın-unt-tsvan-tsih, bi-tı
27 alın, lütfen. (bahşişi ekleyerek)
Stimmt so.ştimt zoo
Üstü kalsın.
Kültür notu
Bahşiş masaya bırakılmaz, söylenir
Almanya'da hesap masada ödenir. Garson tutarı söyler, sen de bahşiş dahil ödemek istediğin tutarı söylersin. Hesap 24,80 euroysa ve 27 euro ödemek istiyorsan "27, bitte" dersin; 30 euro uzatıp "Stimmt so" dersen üstü bahşiş olarak kalır. Fiyatlara servis dahildir; bahşiş memnuniyetin göstergesidir ve genellikle hesabın yaklaşık %5–10'u kadardır. Bazı küçük restoranlarda kart geçmeyebilir, yanında biraz nakit bulundur.
Sık yapılan hata
Sayıları ters söylemek
Almancada iki basamaklı sayılarda önce birler, sonra onlar söylenir: 27 = siebenundzwanzig (yedi ve yirmi). Türk öğrenciler sıklıkla "zwanzigsieben" der. Hesabı ödemeden önce fiyatı sesli tekrar etmek iyi bir alıştırmadır.
Dersin tamamı
Bütün akşam tek bir diyalogda
Şimdi Ece ile Selin'in akşamını baştan sona okuyalım. Almanca satırı önce sesli oku, sonra altındaki Türkçeye bak.
Garson
Guten Abend! Haben Sie reserviert?İyi akşamlar! Rezervasyonunuz var mı?
Ece
Nein. Einen Tisch für zwei, bitte.Hayır. İki kişilik bir masa, lütfen.
Garson
Gern. Hier am Fenster? … Was möchten Sie trinken?Memnuniyetle. Pencere kenarı olur mu? … Ne içmek istersiniz?
Ece
Ich hätte gern ein Wasser, still, bitte.Gazsız bir su rica ediyorum.
Selin
Und für mich eine Apfelschorle.Bana da bir elma şorlesi.
Garson
Haben Sie schon gewählt?Seçtiniz mi?
Ece
Ja. Ich nehme die Tomatensuppe und dann das Schnitzel, ohne Zwiebeln, bitte.Evet. Domates çorbası, sonra da şnitzel alıyorum; soğansız lütfen.
Selin
Ist der Salat vegetarisch?Salata vejetaryen mi?
Garson
Ja, aber da sind Nüsse drin.Evet, ama içinde kuruyemiş var.
Selin
Oh, ich bin allergisch gegen Nüsse. Dann hätte ich gern die Gemüsepfanne.Ah, kuruyemişe alerjim var. O zaman sebze tavası rica ediyorum.
Garson
Kein Problem. Guten Appetit!Sorun değil. Afiyet olsun!
Ece
Entschuldigung! Die Rechnung, bitte.Afedersiniz! Hesap, lütfen.
Garson
Zusammen oder getrennt?Birlikte mi, ayrı ayrı mı?
Ece
Getrennt, bitte. Kann ich mit Karte zahlen?Ayrı ayrı, lütfen. Kartla ödeyebilir miyim?
Garson
Natürlich. Für Sie: 24,80.Tabii. Sizin hesabınız: 24,80.
Ece
27, bitte. Es war sehr lecker!27 alın, lütfen. Çok lezzetliydi!
Garson
Vielen Dank! Schönen Abend noch!Çok teşekkürler! İyi akşamlar!
Alıştırma
Kendini sına
Boşlukları defterine yaz, sonra cevaplara bak.
1. ___ Tisch für zwei, bitte.
2. Ich hätte gern ___ Kaffee.
3. Ich esse ___ Fleisch.
4. Die Rechnung, ___.
5. Garson: Zusammen oder ___?
6. Hesap 38,50 euro. 40 euro uzatıp üstü kalsın demek için: ___ ___.
7. Hangisi en kibar sipariştir?
a) Ich will ein Bier. b) Ich hätte gern ein Bier. c) Bier!
8. "Ich bekomme eine Suppe" ne demektir?
a) Çorba oluyorum. b) Bir çorba alayım. c) Çorba getiriyorum.
Cevapları göster
1. Einen · 2. einen (der Kaffee) · 3. kein · 4. bitte · 5. getrennt · 6. Stimmt so · 7. b · 8. b
Mini sözlük
Restoranda işine yarayacak 20 kelime
die Speisekartemenü
die Vorspeisebaşlangıç
das Hauptgerichtana yemek
der Nachtischtatlı
das Getränkiçecek
das Tagesgerichtgünün yemeği
der Kellner / die Kellneringarson
die Rechnunghesap
das Trinkgeldbahşiş
die Gabelçatal
das Messerbıçak
der Löffelkaşık
die Serviettepeçete
das Glasbardak
scharfacı
leckerlezzetli
bestellensipariş vermek
bezahlenödemek
reservierenrezervasyon yapmak
vegetarischvejetaryen
Renkler artikeli gösterir: der eril, die dişil, das nötr. Kelimeyi artikeliyle birlikte öğrenmek, Akkusativ hatalarını baştan önler.
Tekrar
Bu derste neler öğrendik?
- Masa istemek için Einen Tisch für zwei, bitte ya da Wir sind zu zweit.
- Kibar sipariş için Ich hätte gern ve Ich möchte; Ich will değil.
- Eril kelimelerde der → den, ein → einen: einen Kaffee, einen Salat.
- İsimleri kein ile olumsuz yaparız: Ich esse kein Fleisch.
- Hesapta Zusammen oder getrennt? sorusunu bekle; bahşişi ödeme anında söyle ya da Stimmt so de.
SIRADAKİ ADIM
Kalıpları bilmek yarısı, konuşmak diğer yarısı
Ece'nin kapıda takılmasının sebebi bilgi eksikliği değil, pratik eksikliğiydi. Almanca özel derslerimizde restoran, alışveriş ve resmî daire gibi gerçek durumları eğitmeninle canlandırarak çalışırsın. Dersler bire bir; online ya da Kızılay, Çayyolu ve Keçiören şubelerimizde yüz yüze.
Almanca Özel DersÜcretsiz Seviye TestiWhatsApp'tan Sor
SSS
Sıkça sorulan sorular
"Ich hätte gern" ile "Ich möchte" arasında fark var mı?
İkisi de kibar ve doğru. Ich hätte gern biraz daha yumuşak, Ich möchte biraz daha düz. Restoranda ikisini de rahatça kullanabilirsin; kaçınman gereken Ich will.
Almanya'da bahşiş zorunlu mu?
Hayır. Fiyatlara servis dahildir. Ama hizmetten memnun kaldıysan bahşiş beklenir; genellikle hesabı yukarı yuvarlamak ya da yaklaşık %5–10 eklemek yaygındır.
Garsona "Sie" mi "du" mu demeliyim?
Restoranda her zaman Sie ile başla. Bazı genç ve gündelik mekânlarda garson sana du diyebilir; o zaman sen de du kullanabilirsin. Ayrıntılar için Almanca Zamirler yazımıza bakabilirsin.
Bu kalıplar Avusturya ve İsviçre'de de geçerli mi?
Evet, temel kalıplar aynıdır. Selamlaşma değişebilir: Avusturya'da ve Güney Almanya'da Grüß Gott, İsviçre'de Grüezi sık duyulur. Hesap için Zahlen, bitte her yerde anlaşılır.
A1 seviyesindeyim, bu ders bana uygun mu?
Evet. Kalıplar A1–A2 seviyesindedir; dilbilgisi kutularındaki Akkusativ ve Konjunktiv II ise A2 konularıdır ve burada hazır kalıp olarak verilmiştir. Seviyeni bilmiyorsan ücretsiz AI seviye testimizi çözebilirsin. Seviyelerin ne anlama geldiğini A1–C2 seviyeleri yazımızda anlattık; seviye sistemi Almanca için de aynıdır. Sınava hazırlanıyorsan Almanca B1 Mektup Şablonları da işine yarar.
