Almanca Günlük Rutin Cümleleri: Ücretsiz A1 Kolay Konuşma Kursu

: Almanca Basit Cümlede Fiilin Yeri

Ders 2 • A1 Başlangıç • Yaklaşık 40 Dakika

Almancada fiil neden ikinci yerde?

Almanca bir cümlede ilk kelime değişebilir; fakat çekimli fiilin yeri çoğunlukla değişmez. Bu derste doğru kelimeleri doğru sıraya koyarak doğal ve anlaşılır cümleler kurmayı öğreneceksin.

Dersin sonunda ne yapabileceksin?

01
Çekimli fiili cümlede bulabileceksin.
02
Basit ana cümlede fiili ikinci konuma yerleştireceksin.
03
Özne veya zaman ifadesiyle başlayan cümleler kuracaksın.
04
Yaygın kelime sırası hatalarını düzelteceksin.

Isınma: Hangisi doğru?

Aşağıdaki iki cümleyi incele. İkisi de “Sabahları kahvaltı yaparım.” anlamına gelmek istiyor.

✓ Doğru
Morgens frühstücke ich.
✗ Yanlış
Morgens ich frühstücke.

Neden? İlk cümle parçası morgens olduğunda çekimli fiil frühstücke hemen ardından, yani ikinci konuma gelir. Özne olan ich fiilden sonra gelir.

Ana kural: Çekimli fiil ikinci konumdadır

Almanca bildirme cümlesinde çekimli fiil genellikle ikinci konumda bulunur.

1. Konum
Ich
2. Konum
frühstücke
Diğer bilgiler
jeden Morgen.

Ich frühstücke jeden Morgen. = Her sabah kahvaltı yaparım.

“İkinci kelime” değil, “ikinci konum”

Bir konum bazen birden fazla kelimeden oluşabilir. Bu yüzden kuralı “fiil ikinci kelimedir” diye öğrenmek yanlıştır.

1. Konum 2. Konum: çekimli fiil Diğer bilgiler Türkçesi
Ichlerneam Abend Deutsch.Akşam Almanca çalışırım.
Am Abendlerneich Deutsch.Akşam Almanca çalışırım.
Nach der Schulemacheich meine Hausaufgaben.Okuldan sonra ödevlerimi yaparım.

Dikkat: Nach der Schule üç kelimedir ama tek bir anlam grubu ve tek bir konumdur. Ardından çekimli fiil mache gelir.

1. Özneyle başlayan cümle

En temel yapı şudur:

Özne + çekimli fiil + diğer bilgiler
Ich arbeite heute.
Bugün çalışırım.
Meine Mutter kocht am Abend.
Annem akşam yemek yapar.
Wir lernen zusammen.
Birlikte ders çalışırız.
Ali liest ein Buch.
Ali kitap okur.

2. Zaman ifadesiyle başlayan cümle

Zamanı vurgulamak istersen zaman ifadesini ilk konuma alabilirsin. Ancak çekimli fiil yine ikinci konumda kalır; özne fiilden sonra gelir.

Zaman + çekimli fiil + özne + diğer bilgiler
Özne önce Zaman önce Anlam
Ich frühstücke morgens.Morgens frühstücke ich.Sabahları kahvaltı yaparım.
Ich lerne am Abend Deutsch.Am Abend lerne ich Deutsch.Akşam Almanca çalışırım.
Ich mache nach der Schule Sport.Nach der Schule mache ich Sport.Okuldan sonra spor yaparım.
Wir essen um sieben Uhr zu Abend.Um sieben Uhr essen wir zu Abend.Saat yedide akşam yemeği yeriz.

Öğretmen yöntemi: Cümleyi dört adımda kur

  1. Kim? Özne seç: ich.
  2. Ne yapıyor? Fiil seç: lernen.
  3. Fiili özneye göre çek: ich lerne.
  4. Zaman ve diğer bilgileri ekle: Ich lerne am Abend Deutsch.

Zamanı öne almak istersen önce am Abend ifadesini taşı: Am Abend lerne ich Deutsch. Fiil ikinci konumda kaldığı için özne fiilden sonra gelir.

3. Ayrılabilen fiillerde cümle çerçevesi

Ayrılabilen fiillerin ayrıntısını Ders 4’te öğreneceğiz. Şimdilik şu yapıyı fark et:

1
Ich
2
stehe
Orta alan
um sieben Uhr
Son
auf

Ich stehe um sieben Uhr auf. = Saat yedide kalkarım.

Um sieben Uhr stehe ich auf. = Saat yedide kalkarım.

Temel nokta: stehe çekimli fiildir ve ikinci konumdadır. Ayrılan auf cümlenin sonuna gider.

En sık yapılan hatalar

Yanlış Doğru Neden?
Morgens ich frühstücke.Morgens frühstücke ich.Zaman ilk konumdaysa fiil hemen ardından gelir.
Ich morgens frühstücke.Ich frühstücke morgens.Özne ilk konumdaysa fiil ikinci konumdadır.
Am Abend ich lerne Deutsch.Am Abend lerne ich Deutsch.Türkçedeki kelime sırası Almancaya aynen taşınmaz.
Ich um sieben Uhr aufstehe.Ich stehe um sieben Uhr auf.aufstehen ana cümlede ayrılır.
Nach der Schule ich mache Sport.Nach der Schule mache ich Sport.Nach der Schule ilk konumu doldurur.

Uygulama 1: Kelimeleri sırala

Her gruptaki kelimelerle doğru bir cümle kur.

  1. ich / morgens / frühstücke
  2. Deutsch / ich / am Abend / lerne
  3. meine Hausaufgaben / ich / mache / nach der Schule
  4. wir / zu Abend / um sieben Uhr / essen
  5. meine Mutter / am Abend / kocht
  6. ein Buch / Ali / liest
  7. zur Arbeit / ich / mit dem Bus / fahre
  8. acht Stunden / ich / schlafe

Uygulama 2: Zamanı öne al

Cümleyi kalın yazılmış zaman ifadesiyle başlat. Fiilin ikinci konumda kalmasına dikkat et.

  1. Ich frühstücke morgens.
  2. Ich lerne am Nachmittag Deutsch.
  3. Ich mache nach der Schule meine Hausaufgaben.
  4. Ich komme um fünf Uhr nach Hause.
  5. Wir essen am Abend zusammen.
  6. Ich lese vor dem Schlafen ein Buch.

Uygulama 3: Hatayı bul ve düzelt

  1. Morgens ich trinke Tee.
  2. Ich am Abend sehe fern.
  3. Nach der Arbeit ich komme nach Hause.
  4. Um acht Uhr ich gehe zur Schule.
  5. Meine Schwester jeden Tag lernt Deutsch.
  6. Am Wochenende wir frühstücken spät.

Uygulama 4: Doğru seçeneği işaretle

  1. Am Morgen _____ ich Kaffee.
    A) ich trinke   B) trinke   C) trinken
  2. Ich _____ nach der Schule Sport.
    A) nach der Schule mache   B) mache   C) machen
  3. Um sechs Uhr _____ mein Vater nach Hause.
    A) kommt   B) mein Vater kommt   C) kommen
  4. Am Abend _____ wir zusammen.
    A) wir kochen   B) kocht   C) kochen
  5. Meine Freundin _____ jeden Tag Deutsch.
    A) jeden Tag lernt   B) lernt   C) lernen
  6. Vor dem Schlafen _____ ich ein Buch.
    A) ich lese   B) lese   C) liest

Konuşma görevi: Aynı anlamı iki biçimde söyle

Aşağıdaki her fikir için önce özneyle, sonra zaman ifadesiyle başlayan iki cümle kur.

Örnek:
Ich frühstücke morgens.
Morgens frühstücke ich.
  1. Akşam Almanca çalışırım.
  2. Okuldan sonra ödevlerimi yaparım.
  3. Saat beşte eve gelirim.
  4. Gece kitap okurum.

Sesli çalışma: Her cümle çiftini üç kez oku. İkinci okumada çekimli fiili vurgula; üçüncü okumada doğal hızda söyle.

Kısa metni incele

Ich stehe jeden Tag um sieben Uhr auf. Morgens frühstücke ich mit meiner Familie. Um acht Uhr gehe ich zur Schule. Nach der Schule mache ich meine Hausaufgaben. Am Abend lerne ich Deutsch. Um zehn Uhr gehe ich ins Bett.

Görev: Metindeki çekimli fiilleri bul. Sonra ilk konumda özne bulunan cümlelerle zaman ifadesi bulunan cümleleri iki gruba ayır.

Metin incelemesinin cevabını göster

Çekimli fiiller: stehe, frühstücke, gehe, mache, lerne, gehe.

Özneyle başlayan: Ich stehe jeden Tag um sieben Uhr auf.

Zamanla başlayan: Morgens … / Um acht Uhr … / Nach der Schule … / Am Abend … / Um zehn Uhr …

Mini test: Fiilin yerini kontrol et

  1. Almanca bildirme cümlesinde çekimli fiil genellikle hangi konumdadır?
    A) Birinci   B) İkinci   C) Son
  2. Doğru cümleyi seç.
    A) Morgens ich frühstücke.   B) Morgens frühstücke ich.   C) Morgens ich frühstücken.
  3. Doğru cümleyi seç.
    A) Ich am Abend lerne Deutsch.   B) Ich lerne am Abend Deutsch.   C) Ich Deutsch am Abend lerne.
  4. Nach der Schule ifadesi kaç konum doldurur?
    A) Bir   B) İki   C) Üç
  5. “Akşam spor yaparım.” hangisidir?
    A) Am Abend ich mache Sport.   B) Am Abend mache Sport ich.   C) Am Abend mache ich Sport.
  6. “Ich komme um fünf Uhr nach Hause.” cümlesinde çekimli fiil hangisidir?
    A) ich   B) komme   C) Hause
  7. “Saat yedide akşam yemeği yeriz.” hangisidir?
    A) Um sieben Uhr essen wir zu Abend.   B) Um sieben Uhr wir essen zu Abend.   C) Um sieben Uhr zu Abend wir essen.
  8. Doğru cümleyi seç.
    A) Meine Mutter kocht am Abend.   B) Meine Mutter am Abend kocht.   C) Meine Mutter kochen am Abend.
  9. aufstehen ile kurulan doğru cümle hangisidir?
    A) Ich aufstehe um sieben Uhr.   B) Ich stehe um sieben Uhr auf.   C) Ich um sieben Uhr aufstehen.
  10. Zaman ifadesi ilk konuma gelince özne nereye geçer?
    A) Çekimli fiilden sonra   B) Her zaman cümlenin sonuna   C) Fiilden önce
Mini test cevaplarını göster

Cevaplar: 1-B, 2-B, 3-B, 4-A, 5-C, 6-B, 7-A, 8-A, 9-B, 10-A

8–10 doğru: Performans görevine geç. 5–7 doğru: Zamanla başlayan cümleleri yeniden çalış. 0–4 doğru: Ana kural kutusuna dön, örnekleri ögelere ayır ve testi tekrar çöz.

Uygulamaların cevap anahtarını göster

Uygulama 1

  1. Ich frühstücke morgens.
  2. Ich lerne am Abend Deutsch.
  3. Ich mache nach der Schule meine Hausaufgaben.
  4. Wir essen um sieben Uhr zu Abend.
  5. Meine Mutter kocht am Abend.
  6. Ali liest ein Buch.
  7. Ich fahre mit dem Bus zur Arbeit.
  8. Ich schlafe acht Stunden.

Uygulama 2

  1. Morgens frühstücke ich.
  2. Am Nachmittag lerne ich Deutsch.
  3. Nach der Schule mache ich meine Hausaufgaben.
  4. Um fünf Uhr komme ich nach Hause.
  5. Am Abend essen wir zusammen.
  6. Vor dem Schlafen lese ich ein Buch.

Uygulama 3

  1. Morgens trinke ich Tee.
  2. Ich sehe am Abend fern.
  3. Nach der Arbeit komme ich nach Hause.
  4. Um acht Uhr gehe ich zur Schule.
  5. Meine Schwester lernt jeden Tag Deutsch.
  6. Am Wochenende frühstücken wir spät.

Uygulama 4

1-B, 2-B, 3-A, 4-C, 5-B, 6-B

Ders sonu performans görevi

Günlük rutininle ilgili sekiz Almanca cümle yaz:

  • Dört cümle Ich … veya başka bir özneyle başlasın.
  • Dört cümle bir zaman ifadesiyle başlasın: Morgens, um … Uhr, nach der Schule, am Abend.
  • Her cümlede çekimli fiilin ikinci konumda olduğunu renkli kalemle işaretle.
  • En az bir cümlede ayrılabilen aufstehen veya fernsehen fiilini kullan.
Öz değerlendirme sorusu: Cümlenin ilk parçasını değiştirdiğimde fiili ikinci konumda tutabildim mi?

Dersi tamamladım mı?

□ Çekimli fiili örnek cümlelerde bulabiliyorum.
□ “İkinci kelime” ve “ikinci konum” farkını biliyorum.
□ Özneyle başlayan cümle kurabiliyorum.
□ Zamanla başlayan cümlede özneyi fiilden sonra kullanıyorum.
□ Mini testte en az 8 doğru yaptım.
□ Sekiz cümlelik performans görevini tamamladım.

Sıradaki ders

Ders 3: Almanca Saatler ve Zaman İfadeleri
um sieben Uhr, halb acht, von neun bis fünf, morgens, mittags, abends gibi yapılarla günlük rutinine doğru zaman bilgisi ekleyeceksin.

Cümlelerim İçin Değerlendirme İste