Ders 5 • A1 Başlangıç • Yaklaşık 45 Dakika
“Ich wasche mich” mi, “Ich wasche mir das Gesicht” mi?
Bu derste günlük bakım ve hazırlanma cümlelerinde dönüşlü zamirleri; özellikle mich, dich, sich ile mir, dir farkını öğreneceksin.
Dersin sonunda ne yapabileceksin?
01
Dönüşlü fiilin ne olduğunu açıklayacaksın.
02
Özneye uygun dönüşlü zamiri seçeceksin.
03
mich ve mir kullanımını ayırt edeceksin.
04
Hazırlanma rutinini doğru cümlelerle anlatacaksın.
Isınma: Farkı tahmin et
Ich wasche mich.
Yıkanıyorum / Kendimi yıkıyorum.
Ich wasche mir das Gesicht.
Yüzümü yıkıyorum.
İlk cümlede yıkanan doğrudan “ben”im. İkinci cümlede ise yıkanan şey das Gesicht, yani “yüz”dür. Bu nedenle ikinci cümlede mich yerine mir kullanılır.
Dönüşlü fiil nedir?
Eylem öznenin kendisine yöneliyorsa dönüşlü yapı kullanılır. Türkçede bunu çoğu zaman “kendimi, kendini, kendisini” olarak düşünebilirsin.
Ich wasche mich.
Ich = eylemi yapan kişi
mich = eylemden etkilenen aynı kişi
Sözlükte bu fiiller genellikle sich + fiil biçiminde gösterilir: sich waschen, sich anziehen, sich kämmen.
1. Dönüşlü zamirler
Dönüşlü zamir özneye göre değişir. A1 düzeyinde önce Akkusativ sütununu öğren; vücut bölümü bulunan cümlelerde Dativ sütununa dikkat et.
| Özne |
Akkusativ |
Dativ |
Kısa örnek |
| ich | mich | mir | Ich wasche mich. |
| du | dich | dir | Du wäschst dich. |
| er/sie/es | sich | sich | Sie wäscht sich. |
| wir | uns | uns | Wir waschen uns. |
| ihr | euch | euch | Ihr wascht euch. |
| sie/Sie | sich | sich | Sie waschen sich. |
2. “mich” ne zaman kullanılır?
Cümlede ayrı bir doğrudan nesne yoksa ve eylem doğrudan öznenin kendisine dönüyorsa çoğunlukla Akkusativ dönüşlü zamir kullanılır.
Ich wasche mich.
Yıkanıyorum.
Ich ziehe mich an.
Giyiniyorum.
Ich schminke mich.
Makyaj yapıyorum.
Ich rasiere mich.
Tıraş oluyorum.
Ich beeile mich.
Acele ediyorum.
Ich ruhe mich aus.
Dinleniyorum.
3. “mir” ne zaman kullanılır?
Cümlede das Gesicht, die Hände, die Haare, die Zähne gibi ayrı bir vücut bölümü doğrudan nesne olarak bulunuyorsa dönüşlü zamir çoğunlukla Dativ olur.
Ich + fiil + mir + vücut bölümü
| Almanca |
Türkçesi |
Doğrudan nesne |
| Ich wasche mir das Gesicht. | Yüzümü yıkarım. | das Gesicht |
| Ich wasche mir die Hände. | Ellerimi yıkarım. | die Hände |
| Ich putze mir die Zähne. | Dişlerimi fırçalarım. | die Zähne |
| Ich kämme mir die Haare. | Saçlarımı tararım. | die Haare |
| Ich rasiere mir die Beine. | Bacaklarımı tıraş ederim. | die Beine |
Doğal kullanım: Almancada vücut bölümleriyle çoğunlukla dönüşlü Dativ zamiri ve belirli artikel kullanılır: Ich putze mir die Zähne. Bu yapı Türkçede “Dişlerimi fırçalıyorum.” diye çevrilir.
mich–mir karar yöntemi
1. Ayrı vücut bölümü yok
Eylem doğrudan kişiye dönüyor.
→ Ich wasche mich.
2. Ayrı vücut bölümü var
Yıkanan veya bakımı yapılan şey belirtiliyor.
→ Ich wasche mir das Gesicht.
4. Günlük hazırlıkta kullanılan 10 fiil
| Fiil |
Türkçesi |
Örnek |
Çeviri |
| sich waschen | yıkanmak | Ich wasche mich. | Yıkanırım. |
| sich anziehen | giyinmek | Ich ziehe mich an. | Giyinirim. |
| sich ausziehen | soyunmak | Ich ziehe mich aus. | Soyunurum. |
| sich kämmen | taranmak | Ich kämme mich. | Taranırım. |
| sich rasieren | tıraş olmak | Er rasiert sich. | O tıraş olur. |
| sich schminken | makyaj yapmak | Sie schminkt sich. | O makyaj yapar. |
| sich fertig machen | hazırlanmak | Ich mache mich fertig. | Hazırlanırım. |
| sich beeilen | acele etmek | Ich beeile mich. | Acele ederim. |
| sich ausruhen | dinlenmek | Ich ruhe mich aus. | Dinlenirim. |
| sich hinlegen | uzanmak | Ich lege mich kurz hin. | Kısa süre uzanırım. |
Duş almak: Standart günlük Almancada en doğal ve sade kullanım Ich dusche. şeklindedir. Başlangıç düzeyinde Ich dusche mich. yerine bu yapıyı tercih et.
5. Dönüşlü ve ayrılabilen fiil birlikte
sich anziehen, sich ausziehen, sich ausruhen, sich hinlegen hem dönüşlü hem ayrılabilen fiillerdir.
1
Ich
2
ziehe
Zamir
mich
Diğer bilgi
schnell
Son
an
Ich ziehe mich schnell an. = Hızlıca giyinirim.
Morgens ziehe ich mich schnell an. = Sabahları hızlıca giyinirim.
Wann ziehst du dich an? = Ne zaman giyiniyorsun?
6. Kişilere göre örnekler
| Kişi |
sich waschen |
sich anziehen |
| ich | Ich wasche mich. | Ich ziehe mich an. |
| du | Du wäschst dich. | Du ziehst dich an. |
| er/sie | Er wäscht sich. | Sie zieht sich an. |
| wir | Wir waschen uns. | Wir ziehen uns an. |
| ihr | Ihr wascht euch. | Ihr zieht euch an. |
| sie/Sie | Sie waschen sich. | Sie ziehen sich an. |
En sık yapılan hatalar
| Yanlış |
Doğru |
Açıklama |
Ich wasche sich. | Ich wasche mich. | ich ile mich kullanılır. |
Du wäschst mich. | Du wäschst dich. | Kişi kendi yıkanıyorsa dich gerekir. |
Ich putze mich die Zähne. | Ich putze mir die Zähne. | Ayrı vücut bölümü varsa Dativ mir kullanılır. |
Ich anziehe mich. | Ich ziehe mich an. | anziehen ayrılabilen fiildir. |
Morgens ich ziehe mich an. | Morgens ziehe ich mich an. | Zaman ilk konumdaysa fiil ikinci konumdadır. |
Örnek: Sabah hazırlanma rutini
Um halb sieben stehe ich auf. Zuerst wasche ich mich. Dann wasche ich mir das Gesicht und putze mir die Zähne. Danach dusche ich. Ich kämme mir die Haare und ziehe mich an. Zum Schluss mache ich mich fertig und gehe zur Arbeit.
Metnin Türkçesini göster
Saat altı buçukta kalkarım. Önce yıkanırım. Sonra yüzümü yıkar ve dişlerimi fırçalarım. Ardından duş alırım. Saçlarımı tarar ve giyinirim. Son olarak hazırlanır ve işe giderim.
Uygulama 1: Doğru dönüşlü zamiri yaz
- Ich wasche ________.
- Du ziehst ________ an.
- Er rasiert ________.
- Wir beeilen ________.
- Ihr ruht ________ aus.
- Sie schminkt ________.
Uygulama 2: mich mi, mir mi?
- Ich wasche ________.
- Ich wasche ________ das Gesicht.
- Ich putze ________ die Zähne.
- Ich ziehe ________ an.
- Ich kämme ________ die Haare.
- Ich rasiere ________.
Uygulama 3: Kelimeleri sırala
- mich / ich / wasche
- mir / die Zähne / ich / putze
- zieht / sich / Ayşe / an
- am Abend / wir / aus / uns / ruhen
- du / dich / wann / an / ziehst
- morgens / sich / er / rasiert
Uygulama 4: Hatayı düzelt
- Ich wasche sich.
- Du ziehst mich an.
- Ich putze mich die Zähne.
- Er anzieht sich schnell.
- Morgens ich kämme mir die Haare.
- Wir ruht uns am Abend aus.
Uygulama 5: Türkçeden Almancaya
- Yıkanıyorum.
- Yüzümü yıkıyorum.
- Dişlerimi fırçalıyorum.
- Hızlıca giyiniyorum.
- Akşam dinleniyorum.
- Sabah acele ediyorum.
Konuşma görevi: Hazırlanma rutinimi anlatıyorum
Aşağıdaki sorulara Almanca tam cümlelerle cevap ver ve ses kaydı oluştur.
- Wann wäschst du dich?
- Wann putzt du dir die Zähne?
- Wann ziehst du dich an?
- Kämmst du dir morgens die Haare?
- Wann machst du dich fertig?
- Wann ruhst du dich aus?
Örnek: Ich wasche mich um sieben Uhr. Danach putze ich mir die Zähne. Dann ziehe ich mich an.
Mini test: Dönüşlü fiilleri kontrol et
- ich ile kullanılan Akkusativ dönüşlü zamir hangisidir?
A) mir B) mich C) sich
- du ile kullanılan dönüşlü zamir hangisidir?
A) dich B) euch C) uns
- “Yıkanıyorum.” hangisidir?
A) Ich wasche mir. B) Ich wasche mich. C) Ich wasche sich.
- “Yüzümü yıkıyorum.” hangisidir?
A) Ich wasche mich das Gesicht. B) Ich wasche mir das Gesicht. C) Ich wasche das Gesicht mich.
- Doğal “Dişlerimi fırçalıyorum.” cümlesi hangisidir?
A) Ich putze mir die Zähne. B) Ich putze mich die Zähne. C) Ich putze sich die Zähne.
- “Giyiniyorum.” hangisidir?
A) Ich anziehe mich. B) Ich ziehe mich an. C) Ich ziehe mir an.
- “Biz dinleniyoruz.” hangisidir?
A) Wir ruhen uns aus. B) Wir ausruhen uns. C) Wir ruhen sich aus.
- Doğru cümleyi seç.
A) Morgens ich rasiere mich. B) Morgens rasiert ich mich. C) Morgens rasiere ich mich.
- Vücut bölümü ayrı nesne olarak varsa ich ile çoğunlukla hangisi kullanılır?
A) mich B) mir C) dich
- Standart günlük kullanımda “Duş alıyorum.” nasıl söylenir?
A) Ich dusche. B) Ich dusche mir. C) Ich sich dusche.
Mini test cevaplarını göster
Cevaplar: 1-B, 2-A, 3-B, 4-B, 5-A, 6-B, 7-A, 8-C, 9-B, 10-A
8–10 doğru: Performans görevine geç. 5–7 doğru: mich–mir karşılaştırmasını tekrar et. 0–4 doğru: Önce dönüşlü zamir tablosunu, sonra yalnızca sich waschen ve sich anziehen örneklerini çalış.
Uygulamaların cevap anahtarını göster
Uygulama 1
1. mich, 2. dich, 3. sich, 4. uns, 5. euch, 6. sich
Uygulama 2
1. mich, 2. mir, 3. mir, 4. mich, 5. mir, 6. mich
Uygulama 3
- Ich wasche mich.
- Ich putze mir die Zähne.
- Ayşe zieht sich an.
- Wir ruhen uns am Abend aus.
- Wann ziehst du dich an?
- Morgens rasiert er sich.
Uygulama 4
- Ich wasche mich.
- Du ziehst dich an.
- Ich putze mir die Zähne.
- Er zieht sich schnell an.
- Morgens kämme ich mir die Haare.
- Wir ruhen uns am Abend aus.
Uygulama 5
- Ich wasche mich.
- Ich wasche mir das Gesicht.
- Ich putze mir die Zähne.
- Ich ziehe mich schnell an.
- Am Abend ruhe ich mich aus.
- Morgens beeile ich mich.
Ders sonu performans görevi
Sabah veya akşam hazırlanma rutinini anlatan sekiz cümlelik bir metin yaz.
- En az üç Akkusativ dönüşlü zamir kullan: mich, dich, sich.
- En az iki Dativ yapı kullan: mir die Zähne, mir das Gesicht.
- En az iki ayrılabilen dönüşlü fiil kullan.
- En az iki cümleye zaman ifadesiyle başla.
- Metni sesli oku ve dönüşlü zamirleri özellikle vurgula.
Dersi tamamladım mı?
□ Özneye uygun dönüşlü zamiri seçebiliyorum.
□ mich ve mir farkını açıklayabiliyorum.
□ Vücut bölümleriyle doğal yapı kurabiliyorum.
□ Dönüşlü ve ayrılabilen fiili birlikte kullanabiliyorum.
□ Sabah hazırlanma rutinimi anlatabiliyorum.
□ Mini testte en az 8 doğru yaptım.
Sıradaki ders
Ders 6: Sıklık ve Sıralama İfadeleri
immer, oft, manchmal, selten, nie ile bir işi ne sıklıkta yaptığını; zuerst, dann, danach, später, zum Schluss ile günlük rutinini doğal sırada anlatmayı öğreneceksin.
Cümlelerim İçin Değerlendirme İste