Hızlı Okuma Eğitmeni Nasıl Olunur? Sertifika Ne İşe Yarar?
Eğitmen eğitimine gelen öğretmenlerden en sık duyduğum cümle şu: "Hocam, veliler soruyor; hızlı okuma dersi verebilir miyim, hangi sertifikayı almam lazım?" Soruyu soran bazen bir sınıf öğretmeni, bazen bir Türkçe öğretmeni, bazen de yıllardır özel ders veren bir rehber öğretmen oluyor.
Ben Taner Aktaş. Bu yazıda size kurs broşürlerinde pek yazmayan şeyleri anlatacağım: Hızlı okuma eğitmeni olmanın gerçek adımlarını, piyasadaki sertifikaların neyi kanıtlayıp neyi kanıtlamadığını ve ilk dersinizi nasıl planlayabileceğinizi. Kısa cevabı baştan vereyim: Sertifika size kapıyı açar; ama öğrenciyi sınıfta tutan şey, ölçtüğünüz ve veliye gösterebildiğiniz gelişmedir.
Bu iş size uygun mu? Hızlı bir kontrol
Dördüne ya da beşine "evet" dediyseniz okumaya devam edin; bu yazı tam size göre.
Hızlı Okuma Eğitmeni Ne Yapar?
Dışarıdan bakınca hızlı okuma eğitmeni, öğrencilere birkaç göz tekniği gösteren biri gibi görünür. İşin aslı çok daha fazlası. İyi bir eğitmen önce ölçer: Öğrenci dakikada kaç kelime okuyor, okuduğunun ne kadarını anlıyor, hata türü ne? Sonra öğrencinin yaşına ve hedefine göre bir program kurar. En önemlisi de her hafta hızla birlikte anlamayı da takip eder.
Bu yüzden hızlı okuma eğitmenliği, öğretmenliğin içinden çıkan bir uzmanlıktır. Sınıf yönetimini, ölçme ve değerlendirmeyi, yaşa göre ders uyarlamayı zaten bilen bir öğretmen bu işe bir adım önde başlar. Eksik olan çoğu zaman okumanın kendisine dair bilgi ve uygulamalı bir ders sistemidir.
Hızlı Okuma Eğitmeni Nasıl Olunur? 5 Adımlık Yol Haritası
Fark ettiyseniz sertifika en son adımda. Bunu bilerek yaptım. Piyasadaki birçok program bu sırayı tersine çeviriyor: Önce sertifika vaat ediliyor, içerik ikinci planda kalıyor.
Hızlı Okuma Eğitmenliği Sertifikası Ne İşe Yarar?
"MEB onaylı", "e-Devlet onaylı", "üniversite onaylı", "uluslararası geçerli"... İnternette bu ifadelerin hepsini aynı sayfada görebilirsiniz. Oysa her biri farklı bir şey anlatır. Kayıt olmadan önce aradaki farkı bilmek, hem paranızı hem emeğinizi korur.
Eğitimi aldığınızı ve içeriğini gösterir.
Tek başına resmî bir yetki ya da unvan vermez.
Belgeyi veren kurumun sisteminden doğrulanabilir; sahte belge riskini azaltır.
e-Devlet'te görünmesi, devletin o eğitimi onayladığı anlamına gelmez.
Onaylı bir program, devam şartı ve sınavla verilen resmî bir belgedir.
Başka bir kurumda ders verebilmeniz, o kurumun kendi eğitici şartlarına bağlıdır.
HEM'de kurs açıp ders vermenin resmî yoludur; başvuru e-Yaygın üzerinden yapılır.
Bir sertifika değil, görevlendirmedir; açılacak kursun programındaki eğitici şartlarını taşımanız gerekir.
Burada iki noktanın altını çizmek istiyorum. Birincisi, MEB'e bağlı özel kurslardaki hızlı okuma programları kuruma özel olarak onaylanır. Bu programlar kimin ders verebileceğini, kursun kaç saat süreceğini ve sınavı geçenlere hangi belgenin verileceğini kendisi tanımlar. Yani "MEB onaylı" ifadesini gördüğünüzde "hangi kurumun, hangi programı?" diye sormanız gerekir.
İkincisi, e-Devlet meselesi. Bir sertifikanın e-Devlet'te görünebilmesi, onu veren kurumun e-Devlet sistemine bağlı olmasıyla ilgilidir. Bu bir doğrulama kolaylığıdır, bir kalite ya da yetki onayı değildir. Bunu sertifika programı satan kurumların kendi rehberleri bile açıkça yazıyor.
Sertifika Alırken Kuruma Sorulması Gereken 6 Soru
Bir eğitmenlik programına kayıt olmadan önce şu soruları sorun. Cevapların net olmadığı yerde durup düşünün.
Hızlı Okuma Eğitmeni Nerelerde Çalışır?
Kazanç sorusuna tek bir rakamla cevap vermek doğru olmaz. Gelirinizi belirleyen şeyler belli: haftada kaç saat ders verdiğiniz, grup mu yoksa bire bir mi çalıştığınız, yüz yüze mi online mı olduğu ve en önemlisi velilerin sizi tavsiye edip etmediği. Bu son madde de yine ölçüme dayanır. Başlangıçta ve sonda ölçüm yapan, sonucu veliyle paylaşan eğitmen tavsiye alır.
Örnek: 40 Dakikalık Bir Hızlı Okuma Dersi Nasıl Planlanır?
Teoriden pratiğe geçelim. Aşağıda ortaokul düzeyinde bir grup için 40 dakikalık örnek bir ders akışı var. Bu akışı yaş grubuna göre uyarlayarak kendi dersinizde hemen deneyebilirsiniz.
| Dakika | Ne yapılır? |
|---|---|
| 0-5 | Isınma ve hedef: Geçen haftanın ölçüm sonucu hatırlatılır, günün hedefi tek cümleyle söylenir. |
| 5-10 | Kısa ölçüm: Öğrenciler 1 dakika okur, kelime sayısını yazar, 2 anlama sorusunu cevaplar. |
| 10-20 | Teknik: Anlam blokları. Önce siz tahtada bir paragrafı bloklara ayırırsınız, sonra birlikte, sonra her öğrenci kendi metninde yapar. |
| 20-30 | Uygulama: Aynı metin bloklara bakılarak ikinci kez, süre tutularak okunur. Öğrenci iki süreyi karşılaştırır. |
| 30-36 | Anlama kontrolü: Metin üç cümleyle özetlenir ya da bir paragraf sorusu çözülür. |
| 36-40 | Kapanış: Sonuçlar takip tablosuna yazılır, evde günde 10 dakikalık okuma görevi verilir. |
Aynı iskelet her yaşta işler; değişen, içine koyduklarınızdır:
İlkokul öğrencileriyle neden önce akıcılığa çalıştığımızı merak ediyorsanız içinden seslendirerek okumak yavaşlatır mı yazımıza göz atabilirsiniz. Bu yaş grubunda nasıl bir program uyguladığımızı da İlkokul Akıcı Okuma ve Okuduğunu Anlama Kursu sayfamızda görebilirsiniz.
İyi Bir Hızlı Okuma Eğitmeni Neyi Vaat Etmez?
Bu mesleğin itibarını en çok zedeleyen şey abartılı vaatler. "Dakikada 1.000 kelime", "sayfanın fotoğrafını çekerek okuma", "iç sesi tamamen susturma"... Bu vaatler kısa vadede kayıt getirebilir, ama ilk ölçümde veli gerçeği görür. Araştırmaların bu iddialar hakkında ne söylediğini hızlı okuma hakkında 7 yanlış bilgi yazımızda tek tek ele aldık.
Benim öğretmen arkadaşlara tavsiyem basit: Gerçekçi hedef koyun, başta ve sonda ölçün, sonucu veliyle paylaşın. Dürüst eğitmen uzun vadede en çok tavsiye alan eğitmendir.
Bilişsel Akademi Hızlı Okuma Eğitmen Eğitimi
Eğitmen eğitimimizi tam da yukarıdaki yol haritasına göre kurduk. Farkı şu: Önce hızlı okuma kursuna gidip sonra ayrıca eğitmenlik eğitimi almanız gerekmez. Bütün teknikleri kendiniz uygulayarak öğrenir, ardından bunları nasıl öğreteceğinize geçersiniz.
Eğitim online canlı olarak ya da Ankara'daki Kızılay, Keçiören ve Çayyolu şubelerimizde yapılır. Belge seçenekleri ve sınav koşulları kayıt öncesinde ayrıntılı olarak açıklanır; eğitimin tek başına resmî bir eğitmenlik yetkisi vermediğini de baştan söylüyoruz. Program, takvim ve paketler için Hızlı Okuma Eğitmen Eğitimi sayfamızı inceleyebilirsiniz. Önce kendi okumanızı geliştirmek istiyorsanız Anlayarak Hızlı Okuma Kursu da iyi bir başlangıçtır.
Önce Ücretsiz Tanışma Dersine Gelin
Programı, ders planlarını ve belge seçeneklerini birlikte konuşalım; size uygun grubu beraber seçelim.
Sık Sorulan Sorular
Öğretmen Olmayan Biri Hızlı Okuma Eğitmeni Olabilir mi?
Eğitime katılmak için öğretmen olmak gerekmez; öğretmen adayları, eğitim koçları ve özel ders verenler de katılabilir. Ancak bir kurumda ders verecekseniz o kurumun aradığı eğitici şartları belirleyicidir. Öğretmenlik geçmişi olanlar sınıf yönetimi ve ölçme konusunda bir adım önde başlar.
Online Alınan Hızlı Okuma Sertifikası Geçerli mi?
Geçerliliği eğitimin online ya da yüz yüze olması değil, belgeyi düzenleyen kurum ve belgenin türü belirler. Belgenin hangi kurum tarafından verildiğini, sınavla alınıp alınmadığını ve nereden doğrulanabildiğini mutlaka sorun.
Hızlı Okuma Eğitmenliği Eğitimi Ne Kadar Sürer?
Bizim programımız toplam 30 saattir: 24 saat teknik, 6 saat eğitmenlik uygulaması. Haftalık ders düzeni seçtiğiniz gruba göre değişir. Asıl öğrenme ise eğitimden sonra, ilk öğrencilerinizle başlar; destek süresi bu yüzden önemlidir.
Kendi Hızlı Okuma Kursumu Açabilir miyim?
Bire bir ya da online ders vermek ile MEB'e bağlı bir özel kurs açmak farklı şeylerdir. Özel kurs açmak, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında ayrıca izin ve onaylı bir program gerektirir. Bu adıma geçmeden önce birkaç dönem ders verip deneyim kazanmanızı öneririm.
Kısaca
Hızlı okuma eğitmeni olmak için önce okumanın nasıl işlediğini öğrenmek, teknikleri kendi üzerinizde uygulamak, yaşa göre ders planlamak ve gözetim altında ders vermek gerekir. Sertifika bu yolun sonunda gelir ve türüne göre farklı şeyler kanıtlar: e-Devlet'te görünmek resmî onay demek değildir, MEB onaylı bir belgede de "hangi kurumun hangi programı" sorusunu sormak gerekir. Belge kapıyı açar; öğrenciyi ve veliyi tutan ise ölçtüğünüz ve gösterdiğiniz gelişmedir.
