Yeni dönem kayıtlarında %20 erken kayıt indirimi

AlmancaAlmanca A1

Almanca Ayrılabilen Fiiller (trennbare Verben)

Almanca Ayrılabilen Fiiller (trennbare Verben)

Almanca bir cümleyi dinliyorsunuz: „Ich stehe jeden Tag um sechs Uhr …“ Bir an “ayakta duruyorum” sanıyorsunuz, sonra cümlenin sonunda küçük bir kelime geliyor: „… auf.“ Ve anlam birden değişiyor: “Her gün saat altıda kalkıyorum.” Almancanın en eğlenceli ve en kafa karıştırıcı özelliklerinden biri: ayrılabilen fiiller (trennbare Verben).

🎯 Bu derste öğreneceklerin
  • 1Ayrılabilen fiilin ne olduğunu ve neden ayrıldığını
  • 2Ayrılan ve ayrılmayan önekleri tanımayı
  • 3Präsens, soru, emir, modal ve yan cümlede ön ekin yerini
  • 4Perfekt'te -ge-'nin araya girmesini
  • 5Bir günlük rutini ayrılabilen fiillerle anlatmayı

Ayrılabilen Fiil Nedir?

Bazı Almanca fiiller, bir ön ek (an-, auf-, ein-, mit- gibi) ile bir ana fiilin birleşmesiyle oluşur. Bu ön ek fiilin anlamını değiştirir: stehen (ayakta durmak) → aufstehen (kalkmak); kaufen (satın almak) → einkaufen (alışveriş yapmak). Fiil cümlede çekildiğinde ise ön ek ayrılır ve cümlenin en sonuna gider:

Ichözne
+
steheçekimli fiil · 2. sıra
+
um 6 Uhrorta alan
+
auf.ön ek · en sonda

Cümlenin anlamı ancak son kelimeyle tamamlandığı için Almancada dinlerken “cümlenin sonunu beklemek” bir alışkanlıktır. Türkçe konuşanlar için aslında tanıdık bir durum: Türkçede de anlamı belirleyen fiil sondadır.

Ayrılan Önekler, Ayrılmayan Önekler

Bir fiilin ayrılıp ayrılmayacağını ön ekinden anlarsınız. Ayrılmayan önekler kısa bir listedir; onu ezberlemek işinizi çok kolaylaştırır:

Ayrılabilen (vurgu önekte)
  • ✂️ab-, an-, auf-, aus-, bei-, ein-
  • ✂️mit-, nach-, vor-, weg-, zu-, zurück-
  • ✂️fern-, her-, hin-, los-, statt-, zusammen-
Ayrılmaz (vurgu fiilde)
  • 🔒be-, emp-, ent-, er-
  • 🔒ge-, miss-, ver-, zer-

Telaffuz da size ipucu verir: Ayrılabilen fiillerde vurgu ön ektedir (ANrufen, AUFstehen), ayrılmayan fiillerde ise ana fiildedir (verSTEhen, beKOMmen).

⚠️ bekommen ≠ becomebe- ayrılmayan bir önektir ve bekommen “almak, elde etmek” demektir: Ich bekomme ein Geschenk. (Bir hediye alıyorum.) İngilizcedeki “become” ile karıştırmayın; “olmak” için werden kullanılır.

durch-, über-, um-, unter- ve wieder- önekleri bazı fiillerde ayrılır, bazılarında ayrılmaz ve anlam değişir (übersetzen: çevirmek; übersetzen: karşıya geçirmek). Bu grup B1 seviyesinde karşınıza çıkar.

Ön Ek Nereye Gider? 6 Durum

DurumKuralÖrnek
Präsens / Präteritum, düz cümleÖn ek en sonaIch rufe dich morgen an.
Evet/hayır sorusuFiil başta, ön ek sondaKommst du mit?
Emir cümlesiFiil başta, ön ek sondaMach bitte das Fenster zu!
Modal fiil / FuturBölünmez, mastar sondaIch muss morgen früh aufstehen.
Yan cümleBölünmez, fiil sonda…, weil ich früh aufstehe.
Perfekt-ge- araya girerIch bin früh aufgestanden.

Perfekt'te ayrılabilen fiillerin Partizip'i ön ek + ge + fiil biçimindedir: einkaufen → eingekauft, anrufen → angerufen, fernsehen → ferngesehen. Ayrılmayan fiiller ise hiç ge- almaz: verstehen → verstanden, besuchen → besucht. Bu kuralları Perfekt dersinde de görebilirsiniz.

Bir Önek, Bir Sürü Anlam: kommen Ailesi

Ayrılabilen fiillerin güzelliği, tek bir fiilden onlarca yeni anlam türetilebilmesidir. kommen (gelmek) fiiliyle başlayalım:

🛬ankommenvarmak · Der Zug kommt um 9 Uhr an.
👫mitkommenbirlikte gelmek · Kommst du mit?
🔙zurückkommengeri dönmek · Ich komme bald zurück.
🚪reinkommeniçeri girmek · Komm rein!
📦bekommenalmak (ayrılmaz!) · Ich bekomme Post.
🔁vorkommenolmak, görülmek · Das kommt vor.

Ön Eklerin Anlam İpuçları

Ayrılabilen öneklerin çoğu, edat olarak da kullanılan kelimelerdir ve fiile genellikle tahmin edilebilir bir anlam katar. Her zaman işe yaramaz ama yeni bir fiili tahmin etmek için güçlü bir ipucudur:

Ön ekGenel anlamÖrnekler
ein-içerieinsteigen (binmek), einladen (davet etmek), eintreten (girmek)
aus-dışarı, bitirmeaussteigen (inmek), ausgehen (dışarı çıkmak), austrinken (içip bitirmek)
auf-yukarı, açmaaufstehen (kalkmak), aufmachen (açmak), aufheben (yerden almak)
zu-kapamazumachen (kapatmak), zuhören (dinlemek)
mit-birliktemitkommen, mitbringen, mitnehmen (yanında götürmek)
zurück-gerizurückkommen, zurückgeben (geri vermek), zurückrufen (geri aramak)
weg-uzağaweggehen (gitmek, ayrılmak), wegwerfen (atmak)
an-temas, başlamaanrufen, anfangen, anmachen (açmak: ışık, radyo)

Böylece einsteigen – aussteigen – umsteigen (binmek – inmek – aktarma yapmak) gibi fiil ailelerini tek seferde öğrenebilirsiniz. Toplu taşımada bu üçlüyü sürekli duyarsınız: „Nächster Halt: Hauptbahnhof. Hier können Sie in die Linie 5 umsteigen.“

En Sık Kullanılan 16 Ayrılabilen Fiil

FiilTürkçeÖrnek cümle
aufstehenkalkmakIch stehe um 7 Uhr auf.
aufwachenuyanmakIch wache früh auf.
anrufentelefonla aramakIch rufe dich an.
anfangenbaşlamakDer Kurs fängt um 9 Uhr an.
aufhörenbitmek, bırakmakEr hört mit dem Rauchen auf.
einkaufenalışveriş yapmakWir kaufen am Samstag ein.
einladendavet etmekIch lade dich ein.
einschlafenuykuya dalmakDas Baby schläft schnell ein.
ausgehendışarı çıkmakAm Freitag gehen wir aus.
aussteigen(araçtan) inmekWir steigen hier aus.
umsteigenaktarma yapmakIn Köln steigen Sie um.
fernsehentelevizyon izlemekAbends sehe ich fern.
mitbringenyanında getirmekIch bringe Kuchen mit.
vorstellentanıtmakIch stelle mich vor.
zumachen / aufmachenkapatmak / açmakMach das Fenster auf!
abholengidip almakIch hole dich ab.

Dikkat: anfangen, einladen, einschlafen ve fernsehen gibi fiillerde ana fiilin ünlüsü de değişir: er fängt an, er lädt ein, er schläft ein, er sieht fern. Bu değişim, ana fiilin Präsens çekimindeki değişimin aynısıdır.

Okuma Metni: Mein Alltag

OkumaMein Alltag

Mein Wecker klingelt um halb sieben. Ich wache langsam auf und stehe um sieben Uhr auf. Nach dem Frühstück ziehe ich mich an und gehe aus dem Haus. Ich fahre mit der U-Bahn und steige am Marktplatz um. Mein Deutschkurs fängt um neun Uhr an. Nach dem Kurs kaufe ich im Supermarkt ein. Abends rufe ich meine Eltern an, sehe ein bisschen fern und schlafe meistens schnell ein.

Çalar saatim altı buçukta çalar. Yavaş yavaş uyanırım ve saat yedide kalkarım. Kahvaltıdan sonra giyinir ve evden çıkarım. Metroyla giderim ve Marktplatz'ta aktarma yaparım. Almanca kursum saat dokuzda başlar. Kurstan sonra süpermarkette alışveriş yaparım. Akşamları ailemi ararım, biraz televizyon izlerim ve genellikle çabucak uykuya dalarım.

Görev: Metindeki dokuz ayrılabilen fiili bulun (aufwachen, aufstehen, sich anziehen …). Dikkat: “aus dem Haus” bir edat öbeğidir, ayrılabilen fiil değildir. Hangi fiilde ana fiilin ünlüsü değişiyor?

Oyun: Ayrılır mı, Ayrılmaz mı?

Ekranda bir fiil göreceksiniz. Ön ekine bakarak fiilin ayrılabilir mi yoksa ayrılmaz mı olduğuna karar verin. Listede bir de tuzak var: Ön eki tanıdık görünen ama ayrılmayan bir fiil.

Alıştırma: Fiili Cümleye Yerleştirin

Verilen kelimelerle istenen cümleyi yazın ve kontrol edin. Ön ekin yerine ve modal fiilli cümlelerde fiilin bölünmediğine dikkat edin.

Türklerin En Sık Yaptığı 4 Hata

✕ Yanlış: Ich aufstehe um 7 Uhr.
✓ Doğrusu: Ich stehe um 7 Uhr auf. Ön ek sona gider.
✕ Yanlış: Ich stehe auf um 7 Uhr.
✓ Doğrusu: Ich stehe um 7 Uhr auf. Ön ek cümlenin en sonunda.
✕ Yanlış: Ich muss früh stehen auf.
✓ Doğrusu: Ich muss früh aufstehen. Modal fiilde bölünmez.
✕ Yanlış: Ich habe eingekaufen.
✓ Doğrusu: Ich habe eingekauft. ein + ge + kauft.

Sık Sorulan Sorular

Ayrılabilen fiilin anlamını nasıl tahmin ederim?

Ön ekin genel anlamına bakın: ein- içeri, aus- dışarı, auf- yukarı ya da açma, zu- kapama, mit- birlikte, zurück- geri. einsteigen (binmek) ve aussteigen (inmek) gibi.

Almanca ayrılabilen fiil nedir?

an-, auf-, ein-, mit- gibi bir ön ek alan ve çekildiğinde bu ön eki cümlenin sonuna gönderen fiillerdir: aufstehen → Ich stehe um 7 Uhr auf.

Bir fiilin ayrılıp ayrılmayacağını nasıl anlarım?

Ön ekine bakın. be-, emp-, ent-, er-, ge-, miss-, ver- ve zer- ayrılmaz; ab-, an-, auf-, aus-, ein-, mit-, zu- gibi önekler ayrılır. Vurgu da ipucudur: ayrılabilen fiilde vurgu öndedir.

Modal fiilli cümlede ayrılabilen fiil ayrılır mı?

Hayır. Modal fiil varsa ayrılabilen fiil mastar olarak cümlenin sonuna bütün hâlde gider: Ich muss früh aufstehen.

Perfekt'te ayrılabilen fiiller nasıl çekilir?

ge- ön ek ile ana fiilin arasına girer: aufstehen → aufgestanden, einkaufen → eingekauft.

frühstücken ayrılabilen fiil mi?

Hayır. frühstücken tek parça bir fiildir: Ich frühstücke um 8 Uhr. Perfekt'i de gefrühstückt olur.

🇩🇪 Adım adım Almanca: ders serisiKonuları bu sırayla çalışırsanız her ders bir öncekinin üzerine kurulur.
Günlük rutininizi Almanca anlatın, öğretmen dinlesin

Online Almanca Kursu'nda canlı derslerde ayrılabilen fiiller gibi yapıları kendi hayatınızdan cümlelerle konuşarak pekiştirirsiniz.

Sepete git